Σαν σήμερα 5 Μαΐου

553

Αρχίζει τις εργασίες της στην Κωνσταντινούπολη η 5η Οικουμενική Σύνοδος, με θέμα την αίρεση του μονοφυσιτισμού.

1494

Ο Χριστόφορος Κολόμβος αποβιβάζεται στην Τζαμάικα και τη διεκδικεί για την Ισπανία.

1762

Η Ρωσία και η Πρωσία υπογράφουν τη συνθήκη της Αγίας Πετρούπολης.

1789

Συνέρχεται στις Βερσαλίες το Συμβούλιο των Γενικών Τάξεων, που θα οδηγήσει στη Γαλλική Επανάσταση.

1818

Ο Παναγιώτης Σέκερης μυείται στη Φιλική Εταιρεία.

1821

Ο πλοίαρχος Ευάγγελος Ματζαράκης σηκώνει το λάβαρο της επανάστασης στη Σαντορίνη.

1835

Ανοίγει μεταξύ Βρυξελλών και Μέχελεν ο πρώτος σιδηρόδρομος στην ηπειρωτική Ευρώπη.

1860

Ο Τζουζέπε Γκαριμπάλντι σαλπάρει από τη Γένοβα, ηγούμενος της εκστρατείας των Χιλίων για να κατακτήσει το Βασίλειο των Δύο Σικελιών.

1893

Κραχ στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Η καπιταλιστική κρίση στις ΗΠΑ οξύνεται και βαθαίνει. Εκατοντάδες χιλιάδες εργάτες χάνουν τη δουλειά τους, με την ανεργία να εκτοξεύεται σε μόλις δύο χρόνια από 3% σε 18,4%.

1925

Τα Αφρικάανς γίνονται επίσημη γλώσσα στη Νότια Αφρική.

1921

Κυκλοφορεί το διάσημο άρωμα της Κοκό Σανέλ, “Νο 5”.

1936

Ο Ιταλός στρατηγός Μπαντόλιο καταλαμβάνει την Αντίς Αμπέμπα, πρωτεύουσα της Αβησσυνίας (της σημερινής Αιθιοπίας), που πλέον καθίστατο αποικία της φασιστικής Ιταλίας.

Στη διάρκεια του πολέμου, που διήρκεσε σχεδόν 7 μήνες, ο Ιταλικός ιμπεριαλισμός διέπραξε ανείπωτες ωμότητες, κάνοντας χρήση δηλητηριωδών αερίων, κλπ.

Ο λαός της Αιθιοπίας, που δεν διέθετε παρά πενιχρά μέσα για την άμυνά του, μέτρησε πάνω από 275.000 νεκρούς και μισό εκατομμύριο τραυματίες. Οι Ιταλοί εκδιώχθηκαν από την πρωτεύουσα της Αιθιοπίας ακριβώς 5 χρόνια αργότερα, το 1941.

1942

Τα Ιαπωνικά στρατεύματα ολοκληρώνουν την κατάκτηση των Φιλιππίνων, τις οποίες κατείχαν έως τότε οι ΗΠΑ. Την ίδια μέρα κυριεύουν και το νησί Γκουανταλκανάλ (νησιά Σολομώντα).

1945

Ξεκινά λαϊκή εξέγερση στην Πράγα, που καταλήγει 3 ημέρες μετά στην απελευθέρωσή της από τους Ναζί (μόλις ο Κόκκινος Στρατός έφτασε στις παρυφές της πόλης).

1949

Ιδρύεται το Συμβούλιο της Ευρώπης.

1955

Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας γίνεται «κυρίαρχο» κράτος καθώς τερματίζεται και επίσημα η συμμαχική κατοχή. Την ίδια μέρα, η χώρα μπαίνει στο ΝΑΤΟ.

1961

Πρόγραμμα Μέρκιουρι: Ο Άλαν Μπάρτλετ Σέπαρντ γίνεται ο πρώτος Αμερικανός κοσμοναύτης που ταξιδεύει στο διάστημα σε μία υποτροχιακή πτήση. (δεύτερος στον κόσμο, μετά τον Σοβιετικό Γιούρι Γκαγκάριν).

1980

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής εκλέγεται για πρώτη φορά πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας.

2001

Ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ επισκέπτεται την Ελλάδα. Είναι η πρώτη επίσκεψη πάπα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας μετά το σχίσμα του 1054.

2002

O Παναθηναϊκός αναδεικνύεται πρωταθλητής Ευρώπης στο μπάσκετ για τρίτη φορά στην ιστορία του. Στον τελικό του φάιναλ-φορ που έγινε στην Μπολόνια της Ιταλίας επικράτησε της Κίντερ Μπολόνια με 89-83.

2004

Ο πίνακας «Αγόρι με πίπα» του Πάμπλο Πικάσο πωλείται από τον οίκο Σόθμπις της Νέας Υόρκης προς 104.168.000 δολάρια σε ανώνυμο αγοραστή και γίνεται το πιο ακριβό έργο τέχνης στον κόσμο, εκθρονίζοντας τον πίνακα του Βίνσεντ Βαν Γκογκ «Πορτρέτο του δρ. Γκασέ», που είχε πωληθεί το 1990 στους Κρίστις προς 82,5 εκατομμύρια δολάρια.

2005

Στις εθνικές εκλογές του Ηνωμένου Βασιλείου, ο Τόνι Μπλερ εκλέγεται για τρίτη συνεχόμενη φορά πρωθυπουργός.

2010

Εκατοντάδες χιλιάδες λαού απεργούν και διαδηλώνουν κατά της αντιλαϊκής πολιτικής και την υπογραφή του πρώτου μνημονίου. Με στόχο την ανακοπή της λαϊκής αντίδρασης και τη συκοφάντηση του λαϊκού κινήματος, προβοκάτορες επιτίθενται και πυρπολούν υποκατάστημα της «Μαρφίν», σκοτώνοντας τρεις ανθρώπους.

Γεννήσεις

1813

Γεννιέται ο Δανός φιλόσοφος Søren Aabye Kierkegaard (Σόρεν Κίρκεγκαρντ, θεμελιωτής του ρεύματος του υπαρξισμού.

1818

Στις 5 Μάη του 1818 γεννιέται στην πόλη Τριρ της Γερμανίας ο Καρλ Μαρξ.

Θεμελιωτής του επιστημονικού κομμουνισμού, δάσκαλος και αρχηγός του προλεταριάτου.

Η διδασκαλία του Μαρξ αποκάλυψε τους νόμους της κοινωνικής εξέλιξης και έδειξε το δρόμο για την κομμουνιστική ανανέωση του κόσμου.

Στην προσωπικότητά του συγχωνεύτηκαν οι ιδιότητες του μεγαλοφυούς διανοητή που πραγματοποίησε επαναστατική ανατροπή στις κοινωνικές επιστήμες και του επαναστάτη που συνέβαλε στη μετατροπή του εργατικού κινήματος σε τεράστια δύναμη κοινωνικής προόδου.

Η μέγιστη αξία του Μαρξ είναι ότι δημιούργησε μια ολοκληρωμένη και αρμονική επαναστατική διδασκαλία, ένα δυνατό όπλο για τη γνώση και τη μεταμόρφωση του κόσμου, τις θεωρητικές βάσεις του απελευθερωτικού αγώνα της εργατικής τάξης.

1889

Γεννιέται ο συγγραφέας Βασίλης Ρώτας.

«…Αϊντε, σε καρτεράν, μπάρμπα Βασίλη,

να ξαποστάσεις και να ξεδιψάσεις στην Πηγή των Αθανάτων,

αφήνοντας στον κόσμο το εγερτήριο λαϊκό σου τραγούδι

για τη μεγάλη μάχη της Ειρήνης»

γράφει στο ποίημά του «Ο μπάρμπα Βασίλης ο Αβασίλευτος», ο Γιάννης Ρίτσος, γραμμένο για το θάνατο του Βασίλη Ρώτα (1 Ιουνίου 1977).Το παιδί απ’ το Χιλιομόδι, στη μακριά και πολυτάραχη ζωή του, στάθηκε ένας πλήρης πνευματικός άνθρωπος, καλλιεργώντας όλα τα είδη του λόγου. Ποίηση, διηγηματογραφία, θέατρο, κριτική, δοκίμιο. Ενας ισόβιος πνευματικός στρατευμένος στην υπηρεσία της τέχνης και της παίδευσης του λαού για κοινωνική και πνευματική πρόοδο.

Ο Βασίλης Ρώτας ανήκει σε κείνους τους πνευματικούς ανθρώπους που έθεσαν ως κυρίαρχο της ζωής τους την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, σε εκείνους που αφοσιώθηκαν και αγωνίστηκαν για τα ιδανικά του Μαρξισμού – Λενινισμού, στην πανανθρώπινη ιδεολογία που σταθερά και αποφασιστικά διδάσκει το ΚΚΕ. Εδωσε σκληρές μάχες, υποστήριξε τις αξίες, υπηρέτησε στον αγώνα για τα συμφέροντα της εργατικής τάξης, υποστηρίζοντας στην πράξη τον κοινωνικό ρόλο του καλλιτέχνη.

Σπούδασε φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και θέατρο στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών. Στη διάρκεια της Κατοχής εντάχθηκε στο Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο και πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση.

Ξεκίνησε να δημοσιεύει ποιήματα στο περιοδικό «Νουμάς» το 1908. Αρθρα, διηγήματα, κριτική θεάτρου και μαρτυρίες του δημοσιεύθηκαν στον παράνομο Τύπο στη διάρκεια της Κατοχής, στα «Ελεύθερα Νέα», στη «Βραδυνή», στην «Πρωία», στην «Εστία» και στο περιοδικό «Θέατρο» (1961-1965) και στον «Λαϊκό Λόγο» (1965-1967). Υπήρξε βασικός συνεργάτης του περιοδικού «Ελληνικά Γράμματα» και ίδρυσε μαζί με άλλους φοιτητές τη Φοιτητική Συντροφιά.

Στην πολιτιστική και ειδικά στη θεατρική δραστηριότητα που ανέπτυξε το ΕΑΜικό κίνημα, με την Παιδεία και την Τέχνη να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ιδεολογική και πολιτική διαπαιδαγώγηση των ανθρώπων προς την κοινωνική αλληλεγγύη και ισότητα, τη συλλογική και εθελοντική δράση εκατοντάδων χιλιάδων ανδρών, γυναικών και παιδιών, η συμβολή του Βασίλη Ρώτα υπήρξε καθοριστική. Με σύμφωνο το ΕΑΜ, το 1942, ίδρυσε το Θεατρικό Σπουδαστήριο, «νόμιμο καταφύγιο» για τους ΕΠΟΝίτες. Το θέατρο του Ρώτα έγινε βήμα προβληματισμού και συνειδητοποίησης, όπου νέοι μάθαιναν για το θέατρο και συμμετείχαν σε αντιστασιακές εκδηλώσεις, με παραστάσεις σε θέατρα, πλατείες, δρόμους, και κείμενα που εξύψωναν το λαϊκό φρόνημα, ενώ οι εισπράξεις πήγαιναν στο ταμείο του αγώνα.

Το θέατρο, ωστόσο, είχε την προτίμησή του. Σ’ όλες τις εκφάνσεις του: σκηνική πράξη («Λαϊκό Θέατρο»), σκηνική διδαχή («Θεατρικό Σπουδαστήρι»), σκηνική κρίση (κριτικές μελέτες, άρθρα κλπ.). Εκεί επικέντρωνε τον περισσότερο δημιουργικό μόχθο του. Είτε με τα πρωτότυπα έργα του, είτε με τις μεταφράσεις του, είτε με τα δοκίμιά του. Και σ’ όλα τα έργα του ιστορούσε και υμνούσε τους αγώνες των Ελλήνων για αποτίναξη των κάθε είδους «ζυγών», για αυτογνωσία, για αδέσμευτη σκέψη, αφίμωτη έκφραση, αδούλωτο βίο…

Αλλά ο μεγάλος άθλος του ήταν πως δόθηκε σύψυχα στη μετάφραση του σαιξπηρικού έργου και μπόρεσε ν’ αποδώσει στη γλώσσα μας όλα τα δράματα, κωμωδίες, τραγωδίες του, όπως και όλα τα ποιήματα και σονέτα του. Από το 1927 ως τα τελευταία χρόνια του έστησε «ναόν περικαλλή», με την απόδοση των έργων του Σαίξπηρ, κρατώντας πιστά τη μορφή τους και με χυμώδη ποιητικό λόγο.

Βασίλης Ρώτας πιστοποιούσε με όλο του το έργο ότι μια τέχνη που αδιαφορεί για τον ανθρώπινο πόνο και δε συμβάλλει στη δημιουργία ενός κόσμου καλύτερου, πολλές φορές, άθελά της, λειτουργεί σύμφωνα με τις επιταγές της μειοψηφίας των κοινωνικά προνομιούχων. Ετσι και στην ποίησή του.

1905

Γεννιέται ο Φλόιντ Γκόντφρεντσον, Αμερικανός σχεδιαστής κόμικς.

1919

Γεννήθηκε ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, στρατιωτικός και ιθύνων νους του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου

Θάνατοι

311

Πεθαίνει ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Γαλέριος.

Ο Gaius Galerius Valerius Maximianus – (Γάιος Γαλέριος γεννήθηκε το 250) ήταν Ρωμαίος αυτοκράτορας από το 305 έως το 311.

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του, βοηθούμενος από τον Διοκλητιανό, πολέμησε εναντίον της αυτοκρατορίας των Σασσανιδών, καταλαμβάνοντας την πρωτεύουσά τους Κτησιφώντα το 299.

Αν και ήταν ένθερμος αντίπαλος του Χριστιανισμού, έδωσε τέλος στις διώξεις όταν εξέδωσε ένα διάταγμα ανοχής το 311.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά μνημεία της Θεσσαλονίκης είναι η Θριαμβική Αψίδα του Γαλερίου, γνωστή και ως Καμάρα, που βρίσκεται στην πάνω πλευρά της οδού Εγνατίας και σε μικρή απόσταση από την Ροτόντα.

Η αρχική μορφή της αψίδας

1821

Στις 5 Μαΐου 1821 πεθαίνει εξόριστος στο νησί της Αγίας Ελένης, αιχμάλωτος των Βρετανών, ο αυτοκράτορας της Γαλλίας Ναπολέων Βοναπάρτης.

Υπήρξε μεγάλη πολιτική και στρατιωτική προσωπικότητα. Διατέλεσε πρώτος ύπατος αρμοστής της Γαλλικής Δημοκρατίας (1799 – 1804), αυτοκράτορας (1804 – 1814 και Μάρτιος – Ιούνιος 1815). Χαιρέτισε τη Μεγάλη Γαλλική Επανάσταση και πήρε μέρος σ’ αυτήν. Διακρίθηκε για την τόλμη και τις ικανότητές του. Διορίστηκε στρατιωτικός διοικητής του Παρισιού και το 1796 ανώτατος διοικητής της στρατιάς.

Οι Ναπολεόντειοι πόλεμοι είχαν στην αρχή τους προοδευτικά στοιχεία, γιατί συνέβαλαν στην κατάργηση του φεουδαρχικού συστήματος σε αρκετές χώρες της Ευρώπης. Ηταν ωστόσο γενικά πόλεμοι κατακτητικοί, που έγιναν προς όφελος της γαλλικής αστικής τάξης στην αντίθεσή της κυρίως με την αποικιοκρατική κυριαρχία της Βρετανίας.

1965

Πέθανε ο τροβαδούρος του ελαφρού τραγουδιού, Νίκος Γούναρης.

1966

Πέθανε ο Παιδαγωγός Κώστας Σωτηρίου.

Ο Κ. Σωτηρίου, ο μεγάλος παιδαγωγός και αγωνιστής γεννήθηκε στο Μαρκόπουλο Αττικής το 1889 σε περιβάλλον συντηρητικό.

Σπούδασε αρχικά στη φιλοσοφική σχολή της Αθήνας και στο διδασκαλείο Μέσης Παιδείας (1912-13) και ύστερα μετεκπαιδεύτηκε στη Ζυρίχη, Λωζάνη και Γενεύη. Οι σπουδές του βασίστηκαν στην αστική ψυχολογία της εποχής του και εργάστηκε σε «σχολείο εργασίας», ενός εκπαιδευτικού συστήματος του οποίου υπήρξε οπαδός.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα αναλαμβάνει το 1923-1926 τη Διεύθυνση δημοτικής εκπαίδευσης του Υπ. Παιδείας.

Το μεγάλωμα του κι οι σπουδές σε ένα μάλλον αντιδραστικό περιβάλλον τον έκαναν να δημιουργήσει ιδέες που κάθε άλλο συμπλέανε με ανατρεπτική ιδεολογία. Η μαθητεία του κοντά στο Γληνό, όμως, έπαιξε καταλυτικό ρόλο στη στροφή προς μια άλλη πορεία, πορεία απελευθέρωσης του Κ. Σωτηρίου από το παρελθόν.

Από υποστηρικτής της υπερκαθαρεύουσας και τσιράκι του Μιστριώτη, όπως χαρακτήριζε τον εαυτό του, γίνεται δημοτικιστής. Υποστηρίζεται από τον Γληνό, όταν μιλάει στη δημοτική σε μαθήματα που παρακολουθούσε στο διδασκαλείο μέσης εκπαίδευσης, ενώ πολλοί συνάδελφοι του τον κατηγόρησαν για την επιλογή του αυτή. Τότε οι υποστηρικτές της δημοτικής θεωρούνταν κομμουνιστές και χιλιάδες εκπαιδευτικοί απολύθηκαν και διώχθηκαν για τη στάση τους αυτή.

Όπως αναφέρει ο ίδιος σε άρθρο –αφιέρωμα για το δάσκαλό του Δ. Γληνό στην Επιθεώρηση Τέχνης το 1964 «εκεί στον Εκπαιδευτικό Όμιλο, στις συγκεντρώσεις και στις συζητήσεις, άρχισε να λυτρώνεται και να ξαστερώνει το σκοτεινιασμένο μυαλό μου. Εκεί αναβαπτίστηκα. Ο Γληνός γίνεται καθοδηγητής μου. Κι εγώ θαυμαστής του».

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να εκτιμήσουμε καταρχήν το γεγονός ότι ο επιστήμονας και δάσκαλος Κ. Σωτηρίου δεν αποδέχτηκε να υπηρετεί την αστική τάξη αλλά τάχθηκε με το Γληνό και άλλους δασκάλους πλάι στο λαό και στον αγώνα του για κοινωνική προκοπή και Παιδεία για όλα τα παιδιά.

Ο Κ. Σωτηρίου υπηρέτησε την Παιδεία σε όλη την πορεία του, γιατί αγάπησε τη γνώση και την αλήθεια μα προπάντων αγάπησε το λαό. Όπως ξεκαθαρίζει ο ίδιος στο «Γλώσσα και Παιδεία» ( την Επιθεώρηση Τέχνης, 1963) Παιδεία με την πλατιά έννοια είναι ο φωτισμός, η ολόπλευρη μόρφωση του λαού με την επιστήμη , με την τεχνική, με την τέχνη. Παιδεία με τη στενή έννοια είναι η εκπαίδευση, η μόρφωση που δίνει το σχολείο από το νηπιαγωγείο ως το Πανεπιστήμιο, στη νέα γενιά.

Στη συνέχεια τη δεκαετία του ’20 άρχισαν στον Εκπαιδευτικό Όμιλο, του οποίου ήταν μέλη ο δάσκαλος Δ. Γληνός κι ο μαθητής του Κ. Σωτηρίου, οι διαφωνίες με το Δελμούζο και συντηρητικούς αστούς παιδαγωγούς. Ο Γληνός είχε αρχίσει την πορεία του από το Μιστριώτη στο Λένιν και είχε αρχίσει να ξεκαθαρίζει με ποιου το μέρος θα πρέπει να πάει η προοδευτική διανόηση. Κι οι δυο, καθώς και άλλοι σύντροφοί τους, διάλεξαν να παλέψουν με το λαό για την παιδεία που χρειαζόταν.

Ο Γληνός και ο Σωτηρίου, ανήκαν τότε στο διευθυντικό επιτελείο της «Αναγέννησης» και μάλλον μόνο η Γ. Καζαντζάκη από τον ΕΟ ήταν ευθυγραμμισμένη με την κομμουνιστική άποψη. Όμως, η μεγάλη Οχτωβριανή επανάσταση και η ζοφερή κατάσταση του λαού, κυρίως τα χρόνια μετά την μικρασιατική καταστροφή, επέδρασαν σαν καταλύτης σε αυτούς τους εκπαιδευτικούς του ΕΟ. Το νερό είχε μπει στο αυλάκι και δε γύριζε πίσω.

Ο Γληνός, ο Σωτηρίου και άλλοι σύντροφοί τους διαλέγουν το δρόμο της ρήξης με τη συντηρητική αστική πλευρά και της διάσπασης του Εκπαιδευτικού Ομίλου το 1927.

Εκείνο όμως σίγουρα που έχει μεγάλη αξία στην αγωνιστική πορεία του παιδαγωγού Σωτηρίου, εκτιμώντας τη συμβολή του και τη στάση του στην επίλυση των εκπαιδευτικών προβλημάτων προς όφελος του λαού και της νεολαίας και την προσφορά του στη μόρφωση του λαού στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής, είναι η κοινωνική του δράση και η συμπόρευση του με το κίνημα των δασκάλων και παιδαγωγών της γενιάς του για την εκπλήρωση των παραπάνω στόχων.

Στο μεγάλο απελευθερωτικό αγώνα και στην αντίσταση του λαού μας στην περίοδο της γερμανικής κατοχής αυτοί οι πρωτοπόροι δάσκαλοι μπήκαν με τον υπόλοιπο λαό στη φωτιά και πρόσφεραν ταυτόχρονα απλόχερα κάθε βοήθεια για τη μόρφωση και διαπαιδαγώγησή του λαού και κυρίως των νέων.

Οι δάσκαλοι μετά τα ξερονήσια και τις φυλακίσεις βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή και στην πάλη από το 1940 κι ύστερα . Το 1941 ο Δ. Γληνός , ο Κ. Σωτηρίου μαζί με άλλους κομμουνιστές και αντιφασίστες διανοούμενους και εκπαιδευτικούς ( όπως το Ν. Πλουμπίδη, Έλλη Αλεξίου, Ρόζα και Γιάννη Ιμβριώτη, Νίκο Καραντηνό κ. αλ) συγκροτούν νέες οργανώσεις που είχαν διαλυθεί από τη μεταξική δικτατορία.

Η δύσκολη κατάσταση επηρέαζε και τους εκπαιδευτικούς η συντρηπτική πλειοψηφία των οποίων προέρχονταν από φτωχά λαϊκά στρώματα. Εντάχθηκαν στις γραμμές του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ. Το Μάρτιο του 1943 εκλέχτηκε μέλος του ΚΣ της ΕΠΟΝ. Η προσφορά του στην ΕΠΟΝ και στη μόρφωση της νεολαίας ήταν τεράστια. Ανέλαβε, όπως αφηγείται ο ίδιος, μαζί με τη Ρόζα και άλλους διανοούμενους εκπαιδευτικούς τη σύνταξη του περιοδικού «Νέα Γενιά».

Μετά το θάνατο του Γληνού στην Α’ πανελλαδική συνδιάσκεψη της ΕΠΟΝ ( 27-29 Φλεβάρη του ’44) θα παρευρεθεί και θα παρουσιάσει μακροσκελή εισήγηση για την παιδεία και την ιστορία της εκπαίδευσης από τον Όθωνα ως το 1944. Θα του αναθέσει στη συνέχει το ΕΑΜ (Θ. Χατζής) να φύγει για την Ελεύθερη Ελλάδα και να επεξεργαστεί πρόγραμμα λαϊκής παιδείας μαζί με τη Ρ. Ιμβριώτη.

Τον Μάρτη του 44 πηγαίνει στη Βίνιανη που ήταν η έδρα της ΠΕΕΑ. Ο Π. Κόκκαλης, υπεύθυνος για την Παιδεία, τον εμπιστεύθηκε και του είπε « Κωστάκη, τυπικά θα είμαι εγώ γραμματέας Παιδείας αλλά ουσιαστικά θα είσαι εσύ». Την περίοδο αυτή διετέλεσε ο Σωτηρίου μέλος του Εθνικού Συμβουλίου. Παρουσίασε στην Εθνοσυνέλευση στο χωριό Κορυσχάδες της Ευρυτανίας το Μάρτη του 1944, την οποία ο ίδιος τη χαρακτηρίζει ως ιστορική, το Πρόγραμμα λαϊκής – δημοκρατικής παιδείας που θα εφαρμοζόταν, όταν θα έφευγε ο καταχτητής και ο λαός θα έπαιρνε την εξουσία.

Η ΠΕΕΑ και το Εθνικό Συμβούλιο αποδέχονται τη θεσμοθέτηση εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης. Βασικά σημεία της α) η αναγνώριση της δημοτικής ως επίσημης γλώσσας του κράτους και η διδασκαλία της β) η αναγνώριση το δικαίωμα της νέας γενιάς για πολύπλευρη μόρφωση, σωματική και πνευματική ανάπτυξη γ)αναγνώριση της τεχνικής μόρφωσης ως αναπόσπαστου μέρους της γενικής δ) αντικατάσταση της ατομικής παιδείας με την κοινωνική και ε) διαπαιδαγώγηση των νέων με τα γνήσια ιδανικά που θα εξασφαλίζουν μια γνήσια παιδεία προς όφελος του λαού .

Καθώς η μόρφωση θεωρείται πολύ σημαντική για τη διαπαιδαγώγηση του νέου ελεύθερου ανθρώπου δίνεται βαρύτητα και για να καλυφτούν οι ανάγκες σε εκπαιδευτικό προσωπικό και ιδρύονται για αυτό τα λεγόμενα Φροντιστήρια. Στο Φροντιστήριο Καρπενησίου βρίσκουμε τον Κ. Σωτηρίου συνδιευθντή του Μ. Παπαμαύρου.

Μετά την απελευθέρωση διατέλεσε αντιπρόεδρος της επιστημονικής εταιρείας «Επιστήμη- Ανοικοδόμηση» , αντιπρόεδρος του ΕΟ (1945-47) παρά την τρομοκρατία και της διώξεις που υπέστη. Η Κυβέρνηση τον απέλυσε από την παιδαγωγική Ακαδημία του Πειραιά και αναγκάζεται για βιοποριστικούς λόγους να δουλέψει σε εκδοτικούς οίκους. Το Νοέμβρη του 1946 μαζί με άλλους προοδευτικού εκπαιδευτικούς ιδρύει την «Εταιρεία καταπολέμησης του αλφαβητισμού» και γίνεται αντιπρόεδρος της. Κατόπιν εκλέχτηκε βουλευτής της ΕΔΑ ( 1959-61).

Έγραψε πολλά έργα «Τα ψηλά βουνά Απάντηση στην Επιτροπή» ( 1923), «Γλώσσα και Παιδεία» ( 1945) και «Η Παιδεία μας σήμερα» ( 1946), πλήθος άρθρων και μελετών σε περιοδικά, όπως στην Αναγέννηση, Αγωγή, Ανταίος, Παιδαγωγική . Μετέφρασε έργα ξένων παιδαγωγών.

Συμπερασματικά ο Κ. Σωτηρίου αποτελεί παράδειγμα για κάθε δάσκαλο και επιστήμονα σήμερα. Για τον κάθε δάσκαλο που μπορεί και πρέπει να κάνει τα άλματα στη ζωή του, για να σταθεί δίπλα στην εργατική τάξη και το λαό.

Όπως λέει ο ίδιος ανακεφαλαιώνοντας την πορεία του και τη στάση που κράτησε στη ζωή του

«το πρώτο άλμα το έκανα όταν έγινα δημοτικιστής, το δεύτερο μετά την απόλυση από το διδασκαλείο κι έφτασα ως τον σοσιαλισμό, το τρίτο άλμα έγινε μέσα στην ηρωική αντίσταση του λαού. Δεν έγινα κομμουνιστής από θεωρητική μελέτη.

Η σκληρή πραγματικότητα μου έθετε τα προβλήματα. Όλοι, που έκαναν το τρίτο άλμα, προχωρήσαμε προς το τέρμα, γιατί νιιώσαμε πως δεν φτάνει η φιλελεύθερη δημοκρατική παιδεία, κι ούτε την εφαρμόζει η αστική τάξη.

Αυτή θα την εφαρμόσει ο λαός όταν πάρει την εξουσία.»

Βιβλιογραφικές πηγές

Χ. Αλεξίου Η προσφορά των κορυφαίων παιδαγωγών Δ. Γληνού, Κ. Σωτηρίου , Μ. Παπαμαύρου και Ρόζας Ιμβριώτης στο έργο της ΕΠΟΝ, περιοδικό Θέματα Παιδείας τ. 43-44 , σ. 97-107

ΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ , Θέματα παιδείας τ. 28, σελ. 73 κ. εξ.

Ο Κ. Σωτηρίου αφηγείται, Επικαιρότητα, Αθήνα:1987

Χ. Σακελλαρίου, Η Παιδεία στην αντίσταση, Φιλιππότης, Αθήνα: 1984

Κ. Καλατζή, Στον αστερισμό του Δ. Γληνού, Κώστα Σωτηρίου, Ρόζα Ιμβριώτη, Μ. Παπαμαύρου » , Δίπτυχο, Αθήνα: 1985

1981

Ο 27χρονος Ιρλανδός Μπόμπι Σαντς (πολιτικός κρατούμενος, εκλεγμένος βουλευτής και μαχητής του ΙΡΑ) πεθαίνει στις φυλακές Λονγκ Κες της Βόρειας Ιρλανδίας, ύστερα από απεργία πείνας, που κράτησε 66 μέρες. Τον ακολούθησαν ακόμη εννέα κρατούμενοι, μέλη του ΙΡΑ.

Ήταν 5 Μάη 1981 όταν ο Μπόμπι Σαντς, στα 27 του χρόνια, άφηνε την τελευταία του πνοή στις φυλακές Μέιζ, στη βόρειο Ιρλανδία. Ο θάνατος του Σαντς, μέλους του Ιρλανδικού Δημοκρατικού Στρατού (IRA), αποτέλεσε γεγονός-σταθμό σε μια αιματοβαμμένη ιστορία γεμάτη ηρωϊσμό, βία, ασίγαστο μίσος, ιμπεριαλιστική καταπίεση και πάθος για εθνική ανεξαρτησία. Πρόκειται για τη μακρά ιστορία του αγώνα για την ανεξαρτησία της Ιρλανδίας από τα δεσμά του βρετανικού ιμπεριαλισμού, της οποίας τραγικός πρωταγωνιστής υπήρξε ο Σαντς.

Ο Μπόμπι Σαντς, γεννημένος στις 9 Απρίλη 1954 σε μια εργατογειτονιά λίγο έξω από το βόρειο Μπέλφαστ, έγινε γνωστός ως ο πρώτος από τους δέκα απεργούς πείνας που έσβησαν στη φυλακή. Ο ίδιος είχε περάσει σχεδόν το ένα τρίτο της σύντομης ζωής του πίσω από τα σίδερα των βρετανικών φυλακών. Το κελί έμελε να γίνει το «σπίτι» του- εκεί παντρεύτηκε, εκεί βρίσκονταν όταν γεννήθηκαν τα δυό του παιδιά, εκεί έγραψε μια σειρά ποιημάτων και άρθρων με πολιτικό περιεχόμενο.

Ο Σαντς είχε γευτεί απ’ τα πρώτα του χρόνια τον κοινωνικό αποκλεισμό και την ανισότητα που η βρετανική πολιτική του «διαίρει και βασίλευε» είχε επιβάλει στη βόρειο Ιρλανδία. Κατά τη διάρκεια των παιδικών του χρόνων, η οικογένεια του (ιρλανδοί ρωμαιοκαθολικοί) αναγκάστηκε να αλλάξει αρκετές φορές σπίτι προκειμένου να γλυτώσει από παρενοχλήσεις προερχόμενες από «ενωτικούς» (unionists/loyalists). Αναφερόμενος στα παιδικά του χρόνια, ο Σαντς θα γράψει αργότερα στη φυλακή:

«Ήμουν μονάχα ένα παιδί της εργατικής τάξης σε ένα εθνικιστικό γκέτο, όμως ήταν η καταπίεση που δημιουργεί το επαναστατικό πνεύμα της ελευθερίας. Δεν θα ηρεμούσα μέχρι να πετύχαινα την απελευθέρωση της χώρας μου, έως ότου η Ιρλανδία γίνει κυρίαρχη, ανεξάρτητη σοσιαλιστική δημοκρατία» (16 Δεκέμβρη 1978).

Το 1972, δύο γεγονότα οδήγησαν στην ένταξη του 18χρονου Μπόμπι στον IRA και τον πολιτικό αγώνα.

Η άγρια επίθεση μιας συμμορίας «ενωτικών» στο σπίτι των γονιών του και η απόλυση από τη δουλειά του εξαιτίας της καταγωγής και των απόψεων του.

Ήταν καλοκαίρι του 1972, μόλις έξι μήνες μετά την περίφημη «Ματωμένη Κυριακή» όταν ο βρετανικός στρατός είχε δολοφονήσει εν ψυχρώ 14 αμάχους στην πόλη Ντέρυ.

Έκτοτε η ζωή του έγινε ένα μόνιμο εκκρεμές, μεταξύ της παράνομης πολιτικής δράσης και της φυλακής.

Το 1977, μαζί με άλλα μέλη του IRA, ο Σαντς καταδικάστηκε σε 14 χρόνια φυλάκιση για οπλοκατοχή, έπειτα από βομβιστική ενέργεια του ιρλανδικού δημοκρατικού στρατού.

Στις βρετανικές φυλακές ο Σαντς είχε την ευκαιρία να ζήσει από πρώτο χέρι τη βαρβαρότητα των κατακτητών ιμπεριαλιστών: απομόνωση, 15 μέρες χωρίς ρούχα, διατροφή ανά τρείς μέρες.

Την περίοδο εκείνη, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, σε μια προσπάθεια να υποβαθμίσει και να υπονομεύσει το κύρος του IRA, άλλαξε το νομικό στάτους και από «πολιτικοί κρατούμενοι πολέμου» τα μέλη του Ιρλανδικού Δημοκρατικού Στρατού έμπαιναν στην ίδια κατηγορία με τους κατάδικους του κοινού ποινικού δικαίου.

Ήταν μια κίνηση που σκοπό είχε να αμαυρώσει ως «κοινούς εγκληματίες» τους αγωνιστές για την ανεξαρτησία της Ιρλανδίας.

Ως αποτέλεσμα αυτού, οι κρατούμενοι του IRA έπρεπε πλέον να φοράνε τα ίδια ρούχα με τους υπόλοιπους κρατούμενους, ενώ τους απαγορεύτηκε κάθε δικαίωμα συνάθροισης, ανάγνωσης βιβλίων, αυτομόρφωση κλπ.

Φυσικά, δεν επρόκειτο για μια πρωτοφανή απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης: την ίδια πολιτική είχε εφαρμόσει και το ρατσιστικό καθεστώς της Νότιας Αφρικής απέναντι στους πολιτικούς κρατούμενους του Αφρικανικού Κονγκρέσου.

Η απόφαση αυτή των βρετανών αποτέλεσε τη θρυαλλίδα όσων ακολούθησαν και τελικά οδήγησαν στη γενικευμένη απεργία πείνας και το θάνατο (δολοφονία επί της ουσίας) 10 ιρλανδών κρατούμενων. Αρχικά, οι κρατούμενοι του IRA αρνήθηκαν να φορέσουν τις φόρμες της φυλακής, καλύπτοντας το σώμα τους μονάχα με μια κουβέρτα. Ήταν η λεγόμενη «διαμαρτυρία της κουβέρτας» στην οποία οι βρετανικές αρχές απάντησαν με απίστευτη βαρβαρότητα: καθημερινοί βασανισμοί, εξευτελισμοί από τους δεσμοφύλακες, στέρηση σίτισης, μεσαιωνικές συνθήκες κράτησης κλπ. Ταυτόχρονα, η βία στους δρόμους των βορειοιρλανδικών πόλεων αυξάνονταν και η αστυνομική αυταρχικότητα μεγάλωνε. Είχε έρθει η εποχή της Μάργκαρετ Θάτσερ και η βρετανική αστική τάξη ήταν αποφασισμένη να τσακίσει όποιον, έστω και κατ’ ελάχιστο, αμφισβητούσε την κυριαρχία της.

Τον Οκτώβρη του 1980 οι κρατούμενοι του IRA προχώρησαν στην πρώτη μακρά απεργεία πείνας, διεκδικώντας ανθρώπινες συνθήκες κράτησης και τη νομική αναγνώριση τους ως «πολιτικών κρατουμένων». Η κυβέρνηση Θάτσερ αρνήθηκε αρχικά κάθε παραχώρηση, έως τις 18 Δεκέμβρη όταν και επήλθε συμφωνία μεταξύ των κρατουμένων και του βρετανού υπουργού εξωτερικών Χάμφρεϊ Άτκινς. Όπως αποδείχθηκε αργότερα, επρόκειτο για έναν υποκριτικό ελιγμό της κυβέρνησης η οποία ουδέποτε τήρησε τα συμφωνηθέντα.

Την 1η Μάρτη 1981, οι ιρλανδοί κρατούμενοι της λεγόμενης «πτέρυγας-H» των φυλακών Μέιζ, με μπροστάρη το Μπόμπι Σαντς, ξεκίνησαν νέα απεργία πείνας. Ο Σαντς ήταν πλέον πεπεισμένος ότι μόνο ο θάνατος του θα μπορούσε να κινήσει το διεθνές ενδιαφέρον και να πιέσει τη βρετανική κυβέρνηση. Η πολιτική πτέρυγα του IRA, το κόμμα «Σιν Φέιν», αποφάσισε να θέσει το Μπόμπι Σαντς υποψήφιο στις γενικές εκλογές του Απρίλη, σε μια προσπάθεια να τραβήξει τα φώτα της δημοσιότητας. Την 9η Απρίλη, ημέρα των εκλογών, έπειτα από 40 μέρες απεργία πείνας, ο Σαντς εκλέχθηκε μέλος του κοινοβουλίου με περισσότερες από 30 χιλιάδες ψήφους. Ούτε αυτό, ωστόσο, στάθηκε ικανό ώστε να αμβλύνει την σκληρότητα του καθεστώτος της Θάτσερ- ο Μπόμπι Σαντς, αν και εκλεγμένος βουλευτής πλέον, έλιωνε μέρα με τη μέρα στο κελί των βρετανικών φυλακών.

Στις 5 Μάη 1981 γράφτηκε ο επίλογος. Η κηδεία του Σαντς εξελίχθηκε σε διαμαρτυρία περισσότερων από 100 χιλιάδων ατόμων, ενώ μέχρι τον Αύγουστο πέθαναν στη φυλακή άλλοι 9 συναγωνιστές του. Στις 3 Οκτώβρη 1981 η απεργία έληξε, ενώ η διεύθυνση των φυλακών παραχώρησε ορισμένα δικαιώματα στους εναπομείναντες κρατούμενους του IRA.

Ο βρετανικός ιμπεριαλισμός είχε φαινομενικά κερδίσει τη μάχη, αυτήν της φυσικής εξόντωσης ορισμένων γενναίων μαχητών της ιρλανδικής ανεξαρτησίας. Ταυτόχρονα όμως, ο αγώνας και ο θάνατος του Μπόμπι Σαντς έμελλε να «γεννήσουν» ένα σύμβολο αντίστασης και ανυπακοής απέναντι στον κατακτητή. «Δεν θα με λυγίσουν» έγραφε στο ημερολόγιο του ο ίδιος, «διότι η θέληση για λευτεριά, για τη λευτεριά του ιρλανδικού λαού, είναι στην καρδιά μου». Όσο για την εκδίκηση απέναντι στη βαρβαρότητα των βρετανών κατακτητών, του αρκούσε το γέλιο ενός παιδιού- «η εκδίκηση μας θα είναι το γέλιο των παιδιών μας».

1995

Πεθαίνει ο μεγάλος Ρώσος σκακιστής, γραν μετρ Михаи́л Моисе́евич Ботви́нник (Μιχαήλ Μποτβίνικ)

1999

Πέθανε ο ηθοποιός, Βασίλης Διαμαντόπουλος.

Όπως ο ίδιος είχε δηλώσει στο παρελθόν στον Ριζοσπάστη, τα χρόνια της ΕΑΜική Εθνικής Αντίστασης ήταν που «έβαλαν τα θεμέλια της σταθερότητάς μου στο ΚΚΕ.

Κι επιπλέον πιστεύω ότι ο κομμουνισμός είναι στέρεος.

Κυκλοφορεί μέσα στο ανθρώπινο αίμα.

Ο Μαρξ δεν εφηύρε έτσι μια φιλοσοφία, αλλά την άντλησε από την ανθρώπινη πραγματικότητα.

Είναι όνειρο ανθρώπινο, όνειρο δικό μας, το να υπάρξει μια κοινωνία ελεύθερη και οι άνθρωποι να ζουν με ισότητα και δικαιοσύνη».

Βασίλης Διαμαντόπουλος: Μεγάλος εργάτης του θεάτρου και του κινηματογράφου, ανήσυχος και αγωνιζόμενος άνθρωπος, σεμνός κομμουνιστής

Ο Βασίλης Διαμαντόπουλος γεννήθηκε το 1920 στον Πειραιά. Σπούδασε αρχικά στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου, αλλά αναζητώντας το καινούριο, μόλις ο Κάρολος Κουν δημιούργησε τη σχολή του εντάχθηκε από τους πρώτους στη νεοσύστατη σχολή του “Θεάτρου Τέχνης”. Σε αυτό έκανε την πρώτη ερμηνεία, το 1942, παίζοντας μαζί με τον ΕΑΜίτη επίσης δάσκαλό του Κ. Κουν, στην “Αγριόπαπια” του Ιψεν, την “παρθενική” παράσταση του “ΘΤ”, στο οποίο παρέμεινε μέχρι το 1949, ερμηνεύοντας περί τους τριάντα πρωταγωνιστικούς ρόλους σε έργα των Πιραντέλλο, Ιψεν, Τσέχωφ, Πρίσλεϋ, Ο’Νηλ, Ξενόπουλου, Λόρκα, Ουίλλιαμς, Μύλλερ κ. ά. Ακολούθησε συνεργασία με το θίασο Κατερίνας (“Νίνα” του Ρουσέν) και το 1950 προσελήφθη στο Εθνικό, όπου μέχρι το 1953 πρωταγωνίστησε σε έργα των Πιραντέλλο, Τσέχωφ, Μπ. Σω κά.

Την ίδια χρονιά συγκροτεί δικό του θίασο και ανεβάζει τους “Εκατομμυριούχους της Νάπολης” του Ντε Φίλιπο και το πιραντελλικό “Ο άνθρωπος, το κτήνος και η αρετή”. Το 1954 παίζει στο σαιξπηρικό “Ρωμαίος και Ιουλιέτα” με το θίασο Χατζήσκου.Το χειμώνα ’54 – ’55 επανακάμπτει στο “Θέατρο Τέχνης” με τα σολιστικά μονόπρακτα του Τσέχωφ “Αρκούδα” και “Οι βλαβερές συνέπειες του καπνού” και του Πιραντέλλο “Ο άνθρωπος με το λουλούδι στο στόμα”, με τα οποία επέδειξε τη μεγάλη υποκριτική “στόφα” του. Επανέρχεται στο ΕΘ και παίζει Σαίξπηρ, Αριστοφάνη, Πιραντέλλο, Μεριμέ. Το 1958 ιδρύει με τη σύζυγό του Μαρία Αλκαίου,το “Νέο Θέατρο” και μέχρι το 1966 ανεβάζει θεατρικά ποιοτικό και θεματικά προοδευτικό ρεπερτόριο (Καμπανέλλη, Κασσόνα, Μπρεχτ, Ντε Φίλιπο, τα έργα για την ελληνική φτωχολογιά “Πέντε στρέμματα παράδεισο” των Γ. Σταύρου – Α. Φραγκιά, Κορομηλά κ. ά. ), αποσπώντας με τη δουλιά την κρατική διάκριση με το “Χρυσό Σταυρό Γεωργίου Α”.

Με την επικράτηση της δικτατορίας αυτοεξορίζεται, μαζί με τη γυναίκα του, στο Παρίσι. Επιστρέφοντας στις αρχές της δεκαετίας του ’70, χάρη στον Σωκράτη Καραντηνό προσλαμβάνεται στο ΚΘΒΕ, και πρωταγωνιστεί σε παραστάσεις του Μίνου Βολανάκη.Συμβάλλοντας στην ίδρυση του “Θεάτρου Σάτιρας” του Γ. Μιχαλακόπουλου, έπαιξε μαζί του το 1973 – 74 στην επίκαιρη πολιτική σάτιρα του Κ. Μουρσελά “Ω, τι κόσμος, μπαμπά”, στο “Ας παίξουμε τους δολοφόνους” του Φάιφερ και το “Συνεργό” του Ντύρρενματ – η σκηνοθεσία δική του. Την ίδια εποχή μαζί με τον Γ. Μιχαλακόπουλο παίζει στην αξέχαστη, συμβολική τηλεοπτική σειρά “Εκείνος κι εκείνος”.

Ακολουθούν πρωταγωνιστικές ερμηνείες του με διάφορους θιάσους (“Μιστέριο Μπούφο”, “Σφήκες” “Αννα Καρένινα”, “Φοίνισσες”) και οι σπουδαίες ερμηνείες του στον μπρεχτικό “Κύκλο με την κιμωλία” και στο “Βολπόνε” του Τσόνσον. Το 1993 δημιουργεί το “Σύγχρονο Θέατρο”,όπου ανεβάζει την αντιφασιστική “Ανάκριση” του Βάις.

Στο ενεργητικό του είχε ακόμη: Τη θητεία του σαν δάσκαλος στις σχολές του Εθνικού Θεάτρου, του “Θεάτρου Τέχνης” και στο “Θεατρικό Εργαστήρι” του, το οποίο δημιούργησε παράλληλα με τον τελευταίο θίασο “Νέο Θέατρο”. Το θεατρικό έργο “Καλικαντζαραίοι” που ο ίδιος το ανέβασε το 1979 στο Θέατρο Λυκαβηττού. Πολλές ταινίες (“Μαρίνος Κοντάρας”, “Τελευταία αποστολή”, “Νυχτερινή περιπέτεια” σε σενάριο – σκηνοθεσία Αγ. Τερζάκη, “Η αρπαγή της Περσεφόνης”, “Το αμαξάκι”, “Ερωτικές ιστορίες”, “Μάθε παιδί μου γράμματα” κ. ά. ) και τηλεοπτικές σειρές (“Συμβολαιογράφος”, “Χατζημανουήλ”, “Αλέξανδρος Δελμούζος”, “Κλειδαρότρυπα” σε δικό σενάριο και σκηνοθεσία κ.ά.).

Πιστός στις κομμουνιστικές του ιδέες ο Βασίλης Διαμαντόπουλος, στάθηκε πάντα ονειροπόλος. Όπως έλεγε σε συνέντευξή του στο “Ρ”: “Εγώ ευτυχώς δεν έχω πάψει να ονειρεύομαι. Δεν έχω πάψει να θέλω. Βέβαια αυτό κοστίζει κόπους, διαψεύσεις. Όμως αυτό δε με πειράζει. Το να αγωνίζεται κανείς είναι κι αυτό μια ηδονή”.Ο Β. Διαμαντόπουλος ήξερε ότι “πρέπει να έχουμε ανοιχτά τα μάτια μας, γιατί το κεφάλαιο και ο καπιταλισμός ξέρει πολλά κόλπα”,παρασύροντας λαούς, ακόμα και ανθρώπους με αριστερές ιδέες. Μιλώντας για τα χρόνια της Αντίστασης, έλεγε ότι αυτά “έβαλαν τα θεμέλια της σταθερότητάς μου στο ΚΚΕ. Κι επιπλέον πιστεύω ότι ο κομμουνισμός είναι στέρεος. Κυκλοφορεί μέσα στο ανθρώπινο αίμα. Ο Μαρξ δεν εφεύρε έτσι μια φιλοσοφία, αλλά την άντλησε από την ανθρώπινη πραγματικότητα. Είναι όνειρο ανθρώπινο, όνειρο δικό μας, το να υπάρξει μια κοινωνία ελεύθερη και οι άνθρωποι να ζουν με ισότητα και δικαιοσύνη”.

– Τι αποτέλεσε οδηγό στην προσωπική σας διαδρομή και τον προσωπικό σας αγώνα στη ζωή και στο θέατρο;

– Οδηγός μου, υπήρξε πάντα το ενδιαφέρον για τον συνάνθρωπο. Γιατί πίστευα και εξακολουθώ να πιστεύω ότι δεν μπορούμε να υπάρξουμε μόνοι. Υπάρχουμε επειδή συνυπάρχουμε. Αν απομονωθούμε, όπως συμβαίνει δυστυχώς στις μέρες μας, νομίζω ότι αυτό σημαίνει θάνατο.

– Είναι και η ιδεολογική σας τοποθέτηση που παραμένει ακλόνητη.

– Βεβαίως.

– Το να παραμένει κανείς ακλόνητος στην εποχή μας δεν είναι και εύκολο…

– Δεν είναι από πείσμα. Είμαι προσανατολισμένος. Δε διεκδικούμε το αλάθητο του ιδεολογικού μας χώρου, υπάρχουν όμως κάποιες βασικές αρχές που μένουν αναλλοίωτες και αδιαπραγμάτευτες. Δεν παραμένω από καθήκον. Είναι στάση ζωής. Ετσι λειτουργώ. Το να είναι κανείς τίμιος, είναι και εξυπνάδα.

– Εχετε πληρώσει κάποια πράγματα;

– Και πληρώνω ακόμη.



Πηγή: alt.gr, el.wikipedia.org