Σαν Σήμερα 17 Μαΐου

H 17η Μαΐου είναι η 137η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο (138η σε δίσεκτα έτη). Υπολείπονται 228 ημέρες.

• Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ομοφοβίας

• Παγκόσμια Ημέρα Τηλεπικοινωνιών και Κοινωνίας της Πληροφορίας

Γεγονότα

1521

Ο Εδουάρδος Στάφορντ, 3ος δούκας του Μπάκιγχαμ, εκτελείται για προδοσία.

1536

Ο Γεώργιος Μπολέυν και άλλα τέσσερα άτομα εκτελούνται για προδοσία.

1642

Ο Πωλ Σομεντύ ντε Μαιζονέβ ιδρύει την αποικία Βιλ Μαρί, το σημερινό Μόντρεαλ.

1673

Ο Λουί Ζολιέ και ο Ζακ Μαρκέτ αρχίζουν την εξερεύνηση του ποταμού Μισσισσιππή.

1792

Ιδρύεται το χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης στη Wall Street.

24 χρηματιστές, που συναλλάσσονταν στην περιοχή, συγκεντρώνονται σε μια καφετέρια της Νέας Υόρκης και συμφωνούν να συνεργάζονται μόνο μεταξύ τους, θέτοντας έτσι τα θεμέλια του χρηματιστηρίου της Νέα Υόρκης.

Οι πρώτες συναλλαγές γίνονται κάτω από ένα δέντρο, στη Γουόλ Στριτ.

1809

Ο Ναπολέοντας ανακοινώνει την προσάρτηση των παπικών κρατιδίων στη γαλλική αυτοκρατορία.

1814

Η διοίκηση του Μονακό περνά από τη Γαλλία στα χέρια της Αυστρίας.

1846

Ο Βέλγος, Antoine-Joseph “Adolf” Sax, παίρνει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για το σαξόφωνο.

Ο Αντουάν–Ζοζέφ «Αντόλφ» Σαξ (γεννήθηκε το 1814 – πέθανε το 1894) ήταν οργανοποιός, μουσικός και οργανοπαίκτης του φλάουτου και του κλαρίνου.

Είναι ευρύτατα γνωστός για τον σχεδιασμό και την κατασκευή του σαξοφώνου.

Γεννημένος στην γαλλόφωνη πόλη της Ντινάν, στην Βαλλωνία του Βελγίου, γιος του επίσης σχεδιαστή μουσικών οργάνων Σαρλ–Ζοζέφ Σαξ, ο Αντόλφ από νεαρή κιόλας ηλικία καταπιάστηκε και ο ίδιος με την οργανοποιία, όπως κλαρινέτων και φλάουτων, όργανα τα οποία αργότερα σπούδασε στη Βασιλική Σχολή Τραγουδιού των Βρυξελλών.

Το 1841, ο Σαξ εγκαταστάθηκε μόνιμα στο Παρίσι και άρχισε να πειραματίζεται σε νέες και πρωτότυπες κατασκευές μουσικών οργάνων. Κατασκεύασε το σαξοκέρας (saxhorn), που κατοχύρωσε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1845, την σαξοτρόμπα (saxotromp) και την σαξοτούμπα (saxotumba), η χρήση των οποίων διαδόθηκε τάχιστα σε όλο τον κόσμο.

Το 1846 ήταν η χρονιά που ο Σαξ εφευρίσκει στο Παρίσι το σαξόφωνο, γεγονός που του χάρισε μεγάλη δημοσιότητα και του εξασφάλισε από το 1867 θέση καθηγητή στο περίφημο Ωδείο του Παρισιού.

Ο Σαξ έπασχε από το 1853 μέχρι το 1858 από καρκίνο των χειλέων, πλην όμως η υγεία του αποκαταστάθηκε. Πέθανε πάμπτωχος στο Παρίσι στις 7 Φεβρουαρίου 1894 σε ηλικία ογδόντα ετών και τάφηκε στο παρισινό Κοιμητήριο του Μονπαρνάς.

1863

Η Ροσαλία δε Κάστρο δημοσιεύει τα Cantares Gallegos, το πρώτο βιβλίο στη γαλικιανή γλώσσα.

1865

Ιδρύεται η Διεθνής Ένωση Τηλεπικοινωνιών.

Η Διεθνής Ένωση Τηλεπικοινωνιών (αγγλικά: International Telecommunication Union, γαλλικά: Union internationale des télécommunications) είναι ο αρμόδιος οργανισμός για τις τηλεπικοινωνίες και την διακίνηση της πληροφορίας. Η Διεθνής Ένωση Τηλεπικοινωνιών είναι υπεύθυνη για τo διαμερισμό του φάσματος των ραδιοκυμάτων σε όλες τις χώρες, προωθεί τη συνεργασία μεταξύ των χωρών για την εγκατάσταση δορυφόρων στο διάστημα, εργάζεται για τη βελτίωση των υποδομών για τις τηλεπικοινωνίες στις αναπτυσσόμενες χώρες και δημιουργεί παγκόσμια πρότυπα.

Παράλληλα, οργανώνει εκθέσεις και συνέδρια, όπως το ITU TELECOM WORLD, που προσελκύει εκπροσώπους από κυβερνήσεις και φορείς των τηλεπικοινωνιών και της πληροφορικής για ανταλλαγή ιδεών.

Η Διεθνής Ένωση Τηλεπικοινωνιών δραστηριοποιείται σε χώρους των τηλεπικοινωνιών όπως το broadband Internet, ασύρματη τεχνολογία, αεροναυτική και θαλάσσια πλοήγηση, ραδιοαστρονομία, μετεωρολογία μέσω δορυφόρων και πολλά άλλα.

Αριθμεί 192 μέλη και περίπου 700 συνεργάτες και εδρεύει στη Γενεύη.

1895

Εγκαινιάζεται ο παλιός σταθμός του σιδηροδρόμου Πειραιώς – Αθηνών (νυν ΗΣΑΠ) στην Ομόνοια, στη διασταύρωση των οδών Λυκούργου και Αθηνάς.

1897

Ήττα των ελληνικών στρατευμάτων στο Δομοκό (Ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897)

1902

Ο αρχαιολόγος Βαλέριος Στάης ανακαλύπτει το «Μηχανισμό των Αντικυθήρων».

Γεννήθηκε το 1857 στα Κύθηρα. Σπούδασε ιατρική στην Αθήνα και αργότερα αρχαιολογία στη Γερμανία. Μπήκε στην αρχαιολογική υπηρεσία ως άμισθος έφορος των ανασκαφών των ξένων σχολών. Διορίστηκε γρήγορα έφορος Αρχαιοτήτων Αργολίδος και Κορινθίας και αργότερα έφορος των Συλλογών του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, του οποίου εν συνεχεία έγινε διευθυντής.

Έκανε ανασκαφές στην Επίδαυρο, στην Αργολίδα, στη Θεσσαλία, στα Αντικύθηρα, στο Σούνιο, στο Ραμνούντα και αλλού.

Δημοσίευσε πολλές μελέτες. Απεβίωσε το 1923

Στα Αντικύθηρα, στην πρώτη παγκοσμίως ενάλιο αρχαιολογική ανασκαφή (1900-2), αντιλήφθηκε τη σημασία ενός αρχικά θεωρηθέντος ως ασήμαντου ευρήματος, που αργότερα ονομάστηκε Μηχανισμός των Αντικυθήρων.

Ήταν κάτι το ιδιαίτερα ενδιαφέρον: ένα αρχαίο τέχνημα που πιστεύεται ότι ήταν ένας μηχανικός υπολογιστής και όργανο αστρονομικών παρατηρήσεων ο αρχαιότερος υπολογιστικός μηχανισμός, κατασκευασμένος γύρω στα 150 με 100 π.Χ..

1914

Υπογράφεται το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας, με το οποίο αναγνωρίζεται η πλήρης αυτονομία της Βορείου Ηπείρου από το αλβανικό κράτος.

1929

Στις ΗΠΑ, φυλακίζεται ο γκάνγκστερ Αλ Καπόνε με καταδίκη ενός έτους, για πρώτη φορά στην περιβόητη καριέρα του.

1934

Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου λαμβάνονται μια σειρά μέτρα σε βάρος του ΚΚΕ. Μεταξύ άλλων: η παύση του κομμουνιστή δημάρχου Καβάλας Δ. Παρτσαλίδη με το αιτιολογικό ότι «μετέβαλε το δημαρχείον εις κομμουνιστικόν κέντρον», το τελεσίδικο των αποφάσεων των πρωτοβάθμιων επιτροπών για την εκτόπιση των κομμουνιστών, η αυστηρή εφαρμογή του νόμου για τη διάλυση των εργατικών σωματείων, η δημιουργία στρατοπέδου συγκέντρωσης στη Γαύδο, κ.α.

1941

Με διαταγή του Α. Χίτλερ η Ελλάδα χωρίζεται επισήμως σε τρεις ζώνες κατοχής. Η Γερμανία κρατά τις σημαντικότερες από στρατιωτική άποψη περιοχές, και τις περιοχές απ’ όπου διέρχονταν σιδηροδρομικές αρτηρίες, δηλαδή την κεντρική Μακεδονία, το μεγαλύτερο τμήμα του νομού Έβρου, τα νησιά Λήμνο, Μυτιλήνη, Χίο, Σκιάθο, Σκόπελο, την περιοχή της Αττικής και Μεγαρίδας, τη βόρεια Πελοποννησιακή ακτή, τη Σαλαμίνα, την Αίγινα, τον Πόρο, τη Μήλο, την Κρήτη και τις βόρειες ακτές του Αιγαίου Πελάγους. Η Ιταλική ζώνη κατοχής περιλάμβανε την Ήπειρο, τη Θεσσαλία, την υπόλοιπη Στερεά Ελλάδα, την Πελοπόννησο, την Εύβοια, τις Κυκλάδες –εκτός από τη Μήλο- την Ικαρία και τη Σάμο. Τέλος, η Βουλγαρική ζώνη περιελάμβανε τους νομούς Ροδόπης και Ξάνθης, ένα μικρό τμήμα του νομού Έβρου και τους νομούς Καβάλας, Δράμας και Σερρών.

1943

Ελληνική Ραδιοφωνία: Δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ο πρώτος ραδιοφωνικός κανονισμός.

1944

Ξεκινά η Σύσκεψη του Λιβάνου (17-20/5/1944), που έληξε με την υπογραφή της ομώνυμης Συμφωνίας. Σε αυτή μετείχαν αντιπροσωπείες της ΠΕΕΑ, του ΕΑΜ, του ΚΚΕ, του ΕΛΑΣ, του ΕΔΕΣ, των Εθνικών Δυναμικών Οργανώσεων, της ΕΚΚΑ, του Λαϊκού Κόμματος, του Εθνικού Λαϊκού Κόμματος, του Αγροτικού Κόμματος, του Προοδευτικού Κόμματος, καθώς και της κυβέρνησης του Καΐρου με επικεφαλής τον ίδιο τον Πρωθυπουργό Γ. Παπανδρέου.

Αναμνηστική φωτογραφία μετά το τέλος του Συνεδρίου. Διακρίνονται, από αριστερά προς τα δεξιά, οι Γεώργιος Καρτάλης (με την κοντή στρατιωτική στολή), δίπλα του ο Σπυρίδων Θεοτόκης, Ιωάννης Σοφιανόπουλος , στο κέντρο Γεώργιος Παπανδρέου, πίσω του ο πιο ψηλός αριστερά, ο Μιλτιάδης Πορφυρογένης, δίπλα στον Παπανδρέου, ο Αλέξανδρος Σβώλος και δίπλα του ο Πέτρος Ρούσος. Δεξιά, με γενειάδα και στρατιωτική στολή, ο Κομνηνός Πυρομάγλου, δίπλα του ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος

Μεταξύ άλλων, η Συμφωνία που κατέληξε η Σύσκεψη προέβλεπε την ενοποίηση και υπαγωγή όλων των αντάρτικων σωμάτων της Ελεύθερης Ελλάδας στην Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας που συγκροτήθηκε υπό τον Γ. Παπανδρέου (και στην οποία το ΕΑΜ μετείχε με 6 υπουργούς και υφυπουργούς). Η Σύσκεψη καταδίκασε επίσης το κίνημα της Μέσης Ανατολής.

Το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ χαρακτήρισε ως απαράδεκτες τις υποχωρήσεις της αντιπροσωπείας στις διαπραγματεύσεις, γιατί είχε παραβεί τις γραπτές εντολές, οι οποίες της είχαν δοθεί. Κατά της Συμφωνίας του Λιβάνου τάχθηκε επίσης αρχικά και το Εθνικό Συμβούλιο στις Κορυσχάδες. Ωστόσο, μετά από ένα μεγάλο χρονικό διάστημα διαβουλεύσεων και αντιπαραθέσεων η Συμφωνία εγκρίθηκε τελικά από την ΚΕ του ΚΚΕ, που συνήλθε στις 2-3/8/1944 όπως και η ΚΕ του ΕΑΜ (15/8/1944).

Ο Λίβανος αποτελούσε τη βάση της αστικής πολιτικής απέναντι στο λαϊκό κίνημα, το ΚΚΕ, που συνεχίστηκε με την Καζέρτα και τον Δεκέμβρη του 1944. Στις Συμφωνίες του Λιβάνου και της Καζέρτας, το ΚΚΕ συμμετείχε στο όνομα της «εθνικής ενότητας». Έτσι, δεν αξιοποιήθηκε το γεγονός ότι ο λαός ήταν ένοπλος, ενώ είχαν διαμορφωθεί φύτρα εξουσίας (λαϊκή αυτοδιοίκηση, δικαιοσύνη, παιδεία, κ.α.), που θα μπορούσαν αν εξελιχθούν σε πυρήνες της επαναστατικής δράσης για την καθολική σύγκρουση, με στόχο την κατάκτηση της εργατικής εξουσίας.

1948

Συγκροτείται η Δυτική Ένωση, που αποτέλεσε τη βάση του Βορειοατλαντικού Συμφώνου – ΝΑΤΟ (Αγγλία, Γαλλία, Βέλγιο, Ολλανδία, Λουξεμβούργο).

1949

Η Βρετανία ανακοινώνει ότι αναγνωρίζει την ανεξαρτησία του Δουβλίνου, αλλά επαναλαμβάνει ότι το Μπέλφαστ ανήκει στο Ηνωμένο Βασίλειο.

1964

Πραγματοποιείται η 2η Μαραθώνια Πορεία Ειρήνης.

1967

Πόλεμος των Έξι Ημερών: Ο πρόεδρος της Αιγύπτου Γκαμάλ Άμπντελ Νάσερ ζητάει την αποχώρηση της ειρηνευτικής δύναμης των Ηνωμένων Εθνών από την Αίγυπτο.

1970

Άλλοι τέσσερις πεζοναύτες δικάζονται στο Βιετνάμ, με την κατηγορία ότι εκτέλεσαν εν ψυχρώ 16 αμάχους στο χωριό Σονγκ Θανγκ, 43 χιλιόμετρα νοτίως της Ντα Ναγκ.

1972

Ο Ναζί εγκληματίας πολέμου Ridel, υπεύθυνος για τη δολοφονία 118 Ελλήνων στο Μονοδένδρι, που είχε επισκεφτεί την Ελλάδα με την άδεια της Χούντας, αναγνωρίστηκε στο σταθμό υπεραστικών λεωφορείων της Σπάρτης από συγγενείς των εκτελεσμένων και αφού αποδοκιμάστηκε και ξυλοκοπήθηκε αναγκάστηκε να φύγει.

Στις 23 Οκτώβρη του 1943 οι Γερμανοί κατακτητές και «Ελληνες» κουκουλοφόροι συνεργάτες τους γνωστοί στη Σπάρτη σαν ομάδες Βρεττάκου, που υπέδειξαν τα σπίτια των πατριωτών χτύπησαν τις πόρτες της Σπάρτης και συνέλαβαν τον ανθό της πόλης – επιστήμονες, επαγγελματίες, εργάτες και αγρότες, 450 το σύνολο, όλοι τους μέλη και στελέχη του ΕΑΜ και του ΚΚΕ. Την άλλη μέρα με 24 καμιόνια τους μετέφεραν στις φυλακές της Τρίπολης.

Και τον άλλο μήνα, στις 26 Νοέμβρη, επέλεξαν 118 και τους εκτέλεσαν στο λοφίσκο, κοντά στην Τρίπολη, στο Μονοδένδρι , σε αντίποινα για το σκοτωμό, σε ενέδρα, πολυάριθμων Γερμανών, από τους αντάρτες του ΕΛΑΣ.

Τα κύρια χαρακτηριστικά αυτής της ομαδικής εκτέλεσης είναι: Μεταξύ των συλληφθέντων ήταν και ο γιατρός κλινικάρχης Χρήστος Καρβούνης. Είχε σπουδάσει στη Γερμανία και στην κλινική του εύποροι και άποροι έβρισκαν την πρέπουσα ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Ακόμα και Γερμανούς εγιάτρευε…

Ο Γερμανός επικεφαλής του εκτελεστικού αποσπάσματος είχε γνώση της προσωπικότητας και της κοινωνικής προβολής του γιατρού, γνώριζε ότι είχε σπουδάσει στη Γερμανία και του πρότεινε να τον εξαιρέσει από την εκτέλεση.

Ομως, ο γιατρός υπέροχα απάντησε: «`Η όλοι ή και εγώ μαζί τους»! Ούτε που άκουσε τις προτροπές των συντρόφων του που του φώναζαν: «Φύγε γιατρέ, φύγε γιατρέ». Στο διάλογο που έγινε μεταξύ Γερμανού και γιατρού, ο Καρβούνης, σε έντονο ύφος, του τόνισε ότι η εκτέλεση αθώων για αντίποινα είναι πράξη βάρβαρη, αντίθετη στο Διεθνές Δίκαιο και τους κανόνες του πολέμου. Τους αποκάλεσε Ούνους, προειδοποιώντας ότι τέτοια εγκλήματα δε θα μείνουν ατιμώρητα. «Μένεα πνέων» ο Γερμανός απ’ αυτήν την περιφρόνηση προς το θάνατο, την πατριωτική γιγάντωση και το δριμύ «κατηγορώ» του ήρωα γιατρού, τον εκτέλεσε με το περίστροφό του.

Αυτή η αυτοθυσία του Χρήστου Καρβούνη, ισάξια αυτής του Σουκατζίδη, πρέπει να μνημονεύεται. Ισως και κάτι παραπάνω. Ο γιατρός δε θα ανταλλασσόταν με άλλον, αλλά, επιπρόσθετα, αυτός ζήτησε τη μη εκτέλεση όλων για να δεχτεί να του χαρίσουν τη δική του ζωή.

Δεύτερο χαρακτηριστικό γνώρισμα αυτού του ομαδικού γερμανοταγματασφαλίτικου εγκλήματος είναι ότι τουφεκίστηκαν 19 αδέλφια και δυο πατεράδες τους… Συγκεκριμένα, τα 4 αδέλφια Δημοσθένης, Ιωάννης, Σωκράτης, Παρασκευάς Τζιβανόπουλοι. Τα 3 αδέλφια Δημήτρης, Ζαχαρίας, Ιωάννης Αλεμαγγίδης, ο πατέρας Ευάγγελος και οι δυο γιοι του Νικόλαος και Εμμανουήλ Παπαστάθης, τα 2 αδέλφια Παναγιώτης και Γεώργιος Μπλάθρας,ο πατέρας Κεχαγιάς Νικόλαος και τα δυο του παιδιά Ηλίας και Ευάγγελος, τα 2 αδέλφια Γεώργιος και Δημήτριος Σταυράκος, τα 2 αδέλφια Παναγιώτης και Σαράντος Ανδριτσάκης, τα 2 αδέλφια Λεωνίδας και Αντώνιος Τριήρης.

Για την τραγική ηρωική μάνα την Τζιβανοπουλίνα, θα γράψει το 1969 ο εξόριστος στο Παρθένι Λέρου ποιητής Σταύρος Ψιμογέρακας:

«Τους έπεσα γονατιστή, τους φίλησα τα πόδια, από τα 4 παιδιά να αφήσουνε το ένα, και οι προδότες μου ‘πανε, έμπα και διάλεξέ το.

– Ποια σκύλα μάνα είναι αυτή που τα παιδιά διαλέγει/ να κάμει βήμα στο σωρό/ να μπει και να διαλέξει;/ Ποιόνε να αφήσω στο σωρό/ και ποιο να διαφεντέψω;/ το πρωτοπαίδι ή το στερνό; το δεύτερο ή το τρίτο; εγώ δεν ξεδιαλέγω/ πάρτε τους και τους τέσσερις/ χαλάλι της πατρίδας/ της Λευτεριάς της ακριβής να γίνουν ηλιαχτίδα».

1995

Ο Ζακ Σιράκ αναλαμβάνει την Προεδρία της Γαλλίας.

1999

Ο Εχούντ Μπάρακ εκλέγεται πρωθυπουργός του Ισραήλ.

Γεννήσεις

1682

Βαρθολομαίος Ρόμπερτς, Ουαλός πειρατής.

Ο Βαρθολομαίος Ρόμπερτς (Bartholomew Roberts, 17 Μαΐου 1682 – 10 Φεβρουαρίου 1722), γεννηθείς με το όνομα Τζον Ρόμπερτς (John Roberts) ήταν Ουαλός πειρατής που έδρασε στην ευρύτερη περιοχή ανάμεσα στις Αμερικάνικες ακτές και την Δυτική Αφρική την περίοδο 1719-1722. Ήταν ένας από τους πιο επιτυχημένους πειρατές της Χρυσής Εποχής της Πειρατείας έχοντας κουρσέψει συνολικά περίπου 470 πλεούμενα. Είναι επίσης γνωστός με το ψευδώνυμο Μαύρος Μπαρτ, Black Bart, (ουαλικά:Barti Ddu), αν και ποτέ αυτό το όνομα δεν χρησιμοποιήθηκε κατά την περίοδο της ζωής του.

1749

Γεννήθηκε ο Άγγλος γιατρός, Edward Jenner (Έντουαρντ Τζένερ –πέθανε 26-Ιαν-1823), που ανακάλυψε το πρώτο εμβόλιο για την ευλογιά και άνοιξε το δρόμο για την επιστήμη της ανοσολογίας.

Υπήρξε, ο επινοητής του εμβολιασμού και θεωρείται ως ο «πατέρας της ανοσολογίας».

Η ανακάλυψή του θεωρείται ότι έσωσε περισσότερες ζωές σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη ανακάλυψη.

1836

Γεννιέται ο Τζόζεφ Λόκυερ, Άγγλος αστρονόμος.

Ο Λόκυερ ταξινόμησε τους αστέρας ανάλογα με το φασματικό τους τύπο. Τους αστέρες τύπου Α (λευκοί αστέρες) τους ονόμασε μαρκαβιανούς αστέρες οι οποίοι κατά την εξέλιξή τους πέρασαν το στάδιο της ακμής των και ήδη η θερμοκρασία τους ελαττώνεται βαίνοντας προς τον φασματικό τύπο Ν, όπου και θα καταστούν σκοτεινοί αστέρες. Αντιπροσωπευτικός τύπος των αστέρων αυτών αποτελεί ο αστέρας Μαρκάβ ή Μαρκάμπ, (ο α του Πήγασου) εξ ου και το όνομα Μαρκαβιανός αστέρας (τύπος).

Στη συνέχεια τους πιο εξελιγμένους αστέρες ο Λόκυερ τους ονόμασε αρκτουριανούς αστέρες (από τον αντιπροσωπυτικό αστέρα Αρκτούρο) και θεώρησε ότι βρίσκονται στο προτελευταίο στάδιο της ζωής τους, που συνεχώς αποψύχονται παρουσιάζοντας στην επιφάνειά τους τις μικρότερες θερμοκρασίες, αλλά και λίγο μεγαλύτερες από εκείνες που παρατηρούνται στους ιχθυανούς αστέρες που αποτελούν και την τελευταία βαθμίδα εξέλιξης αυτών. Οι ιχθυανοί αστέρες τείνουν να καταστούν σκοτεινοί αστέρες. Αντιπροσωπευτικός τύπος τέτοιων αστέρων αποτελεί ο αστέρας 19 Ιχθύων, εξ ου και η ονομασία της κατηγορίας αυτής.

1873

Γεννιέται ο Γάλλος συγγραφέας Ανρί Μπαρμπίς.

Πήρε μέρος ως εθελοντής στον Α` Παγκόσμιο Πόλεμο.

Για τη ζωή στο μέτωπο και για τον εγκληματικό χαρακτήρα του ιμπεριαλιστικού πολέμου έγραψε τα βιβλία «Η φωτιά» και «Η φωτεινότητα».

Η Μεγάλη Οχτωβριανή Επανάσταση είχε σημαντική επίδραση στη ζωή και το έργο του Μπαρμπίς.

Το 1923 εντάσσεται στο Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα.

Ως το τέλος της ζωής του συγκέντρωνε υλικό για μια μεγάλη βιογραφία του Λένιν, την οποία δεν κατόρθωσε να ολοκληρώσει.

Πέθανε το 1935.

1891

Γεννιέται ο Ναπολέων Ζέρβας.

1897

Γεννιέται ο Νορβηγός φυσικοχημικός Odd Hassel (Οντ Χάσελ –πέθανε το 1981).

 Βραβεύθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Χημείας το 1969 (το μοιράσθηκε με τον Βρετανό Ντέρεκ Μπάρτον), τιμήθηκε το 1964 με το Μετάλλιο Γκούλντμπεργκ-Βάαγκε από τη Νορβηγική Χημική Εταιρεία και με το Μετάλλιο Γκούνερους από τη Βασιλική Νορβηγική Εταιρεία Επιστημών και Γραμμάτων.

Μία ετήσια διάλεξη που φέρει το όνομά του δίνεται στο Πανεπιστήμιο του Όσλο.

Οι έρευνές του

Ο Χάσελ ερεύνησε αρχικώς θέματα της ανόργανης χημείας, αλλά από το 1930 και μετά οι έρευνές του επικεντρώθηκαν σε προβλήματα που συνδέονται με τη μοριακή δομή, ιδίως του κυκλοεξανίου και των παραγώγων του.

Γνώρισε στη νορβηγική επιστημονική κοινότητα τις έννοιες των ηλεκτρικών διπολικών ροπών και της περιθλάσεως των ηλεκτρονίων.

Είναι περισσότερο γνωστός για τη θεμελίωση της τριδιάστατης φύσεως της μοριακής γεωμετρίας.

Επικέντρωσε τις έρευνές του πάνω στα δακτυλιοειδή μόρια του άνθρακα, τα οποία υποπτεύθηκε ότι απλώνονταν στις τρεις διαστάσεις και δεν ήταν επίπεδα όπως πιστευόταν ως τότε.

Χρησιμοποιώντας τον αριθμό των χημικών δεσμών ανάμεσα στα άτομα άνθρακα και υδρογόνου, ο Χάσελ απέδειξε ότι ήταν αδύνατο τα μόρια να υπάρχουν μόνο σε ένα επίπεδο.

Αυτή η ανακάλυψη οδήγησε και στη βράβευσή του με το Νόμπελ, για τις συνεισφορές του «στην ανάπτυξη της έννοιας της διαμόρφωσης (τριτοταγούς δομής των μορίων)».

1911

Γεννιέται η Ιρλανδή ηθοποιός, του θεάτρου, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης Maureen Paula O’Sullivan (Μορίν Ο’Σάλιβαν –πέθανε το 1998).

Περισσότερο γνωστή είναι για τον ρόλο σε ταινίες του Ταρζάν, ως Τζέιν Πόρτερ.

Κατά τ’ άλλα έχει πρωταγωνιστήσει σε μερικές αξιόλογες ταινίες όπως το Άννα Καρένινα (1935), το A Day at the Races (1937) και το Η Χάνα και οι αδελφές της (1986).

Κόρη της είναι η γνωστή ηθοποιός, Μία Φάροου.

1931

Γεννήθηκε ο συγγραφέας Μένης Κουμανταρέας (πέθανε 6/12/2014).

1943

Γεννήθηκε η τραγουδίστρια Βίκυ Μοσχολιού.

Γεννήθηκε στις 23 Μαΐου 1943 στο Μεταξουργείο (Αθήνα). Ξεκίνησε την καριέρα της το Πάσχα του 1962 στην «Τριάνα» του Χειλά δίπλα στο Γρηγόρη Μπιθικώτση και τη Δούκισσα. Καθιερώθηκε το 1964 τραγουδώντας το «Χάθηκε το φεγγάρι» του Σταύρου Ξαρχάκου στην κινηματογραφική παραγωγή «Λόλα». Τον επόμενο χρόνο το τραγούδι της «Ένα αστέρι πέφτει - πέφτει» έγινε μεγάλη επιτυχία. Συνέχισε την πορεία της με συνεργασίες, μεταξύ άλλων, με το Γιώργο Ζαμπέτα, το Γιώργο Κατσαρό, τον Άκη Πάνου, τον Μίκη Θεοδωράκη, τον Σταύρο Ξαρχάκο, το Δήμο Μούτση, τον Βασίλη Τσιτσάνη, το Μίμη Πλέσσα, το Γιάννη Σπανό, τον Σταύρο Κουγιουμτζή, τον Τάκη Μουσαφίρη, τον Λάκη Παπαδόπουλο, τον Σπύρο Παπαβασιλείου, τον Λουκιανό Κηλαηδόνη, τον Γιώργο Χατζηνάσιο, τον Απόστολο Καλδάρα, τον Γιάννη Μαρκόπουλο, τον Ζώρζ Μουστακί, τον Λαυρέντη Μαχαιρίτσα και τον Σταμάτη Κραουνάκη αλλά και με στιχουργούς όπως ο Μάνος Ελευθερίου, ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, η Λίνα Νικολακοπούλου, ο Νίκος Γκάτσος, ο Δημήτρης Χριστοδούλου, ο Χαράλαμπος Βασιλειάδης.

Τρεις μόλις μήνες μετά την επιβολή της Δικτατορίας του 1967, στις 13 Ιουλίου 1967, η Βίκυ Μοσχολιού μαζί με το Γρ. Μπιθικώτση τραγούδησαν στο νυκτερινό κέντρο «Δειλινά» (Αθήνα), σε πρώτη δημόσια εκτέλεση, τον Ύμνο της 21ης Απριλίου, «Μέσα στ΄ Απρίλη τη γιορτή»*, (στίχοι Η. Καραμανέα και μουσική Α. Ρεμούνδου), σε εκδήλωση του τότε Ρ/Σ της ΥΕΝΕΔ υπό την καλλιτεχνική παρουσίαση του Γ. Οικονομίδη.

*(Ο Ύμνος της 21ης Απριλίου ήταν ο ύμνος της δικτατορίας των συνταγματαρχών. Ο ύμνος ηχογραφήθηκε αρχικά από τον τραγουδιστή Φώτη Δήμα, αλλά η πρώτη του εκτέλεση έγινε από τον Γρηγόρη Μπιθικώτση και τη Βίκυ Μοσχολιού στο νυχτερινό κέντρο Δειλινά στην Γλυφάδα. Οι στίχοι ήταν του Γιώργου Οικονομίδη και μελοποιήθηκε από τον Γιώργο Κατσαρό. Σε επιστολή του προς τον Μπιθικώτση, ο Μίκης Θεοδωράκης του ζήτησε να μην τραγουδήσει τον ύμνο της Χούντας, καθώς «...αν εσύ ο Μπιθικώτσης, το πρωτοπαλίκαρο του Θεοδωράκη, γίνεις επίσημος τραγουδιστής της Δικτατορίας τραγουδώντας αυτό το άθλιο κατασκεύασμα θα πρέπει να ξέρεις ότι θα γίνεις ο πιο αχάριστος και τιποτένιος προδότης που γέννησε ο Λαός μας...». Αργότερα, ο Κατσαρός υποστήριξε πως απλώς μελοποίησε μερικούς στίχους, οι οποίοι νόμιζε αφορούσαν άλλο τραγούδι.)

Η Βίκυ Μοσχολιού ήταν από τις πρώτες ερμηνεύτριες που τραγούδησαν σε μπουάτ, κάνοντας τις κυριότερες εμφανίσεις της στο «Ζυγό» και το «Zoom» της Πλάκας στο πλευρό του Δήμου Μούτση, στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Στη διάρκεια της σταδιοδρομίας της είχε δώσει συναυλίες, ενώ εμφανίστηκε και στις βασιλικές αυλές της Ελλάδας, της Περσίας και της Ιορδανίας.[εκκρεμεί παραπομπή]

Την Πρωτομαγιά του 1967 παντρεύτηκε τον ποδοσφαιριστή του Παναθηναϊκού Μίμη Δομάζο, με τον οποίο απέκτησε δύο κόρες, αλλά το 1979 πήραν διαζύγιο. Έφυγε από τη ζωή το 2005, έπειτα από διετή μάχη με τον καρκίνο, σε ηλικία 62 ετών.

Στα τραγούδια της που έγιναν επιτυχίες συγκαταλέγονται τα: «Πάει, πάει», «Αλήτη», «Έτσι είν' η ζωή», «Τα Ξημερώματα», «Δεν ξέρω πόσο σ' αγαπώ», «Θα κλείσω τα μάτια», «Δεν κλαίω για τώρα», «Ναύτης βγήκε στη στεριά», «Τα δειλινά», «Οι μετανάστες», «Άνθρωποι μονάχοι». Δύο επιτυχίες της ονοματοδότησαν νυκτερινά κέντρα της Αθήνας, τα «Δειλινά» και τα «Ξημερώματα».

Θάνατοι

1510

Πέθανε ο Ιταλός ζωγράφος της Αναγέννησης, Σάντρο Μποτιτσέλι (Sandro Botticelli το πραγματικό του όνομα ήταν Alessandro di Mariano di Vanni Filipepi, γεννήθηκε 1- Μαρτ-1445).

Τα πιο γνωστά έργα του, η «Αλληγορία της άνοιξης» και η «Γέννηση της Αφροδίτης» θεωρούνται από τα πιο χαρακτηριστικά του πνεύματος της αναγεννησιακής τέχνης.

Αποτέλεσε έναν από τους πιο γνωστούς και επιτυχημένους καλλιτέχνες της εποχής του, του οποίου η φήμη άρχισε να εξανεμίζεται κατά τις αρχές του 16ου αιώνα, όταν οι φιλοσοφικές ιδέες που διαπερνούσαν τους πίνακές του άρχισαν να εκτοπίζονται.

Το ενδιαφέρον για το έργο του αναθερμάνθηκε στα μέσα του 19ου αιώνα, οπότε απέκτησε αυτό τη θέση και την αναγνώριση που κατέχει μέχρι σήμερα.

Η επίδραση του Σαβοναρόλα αποτυπώθηκε στο έργο του, ειδικότερα μέσα από την εμφανή μείωση των πινάκων με κοσμικά θέματα.

Ο τελευταίος μη θρησκευτικός πίνακας που φιλοτέχνησε ήταν Η Συκοφαντία του Απελλή (~1495), έργο που βασίστηκε σε ένα χαμένο έργο του ζωγράφου της αρχαιότητας Απελλή, γνωστό μόνο μέσα από τους Νεκρικούς Διαλόγους του Λουκιανού.

Ένα από τα σημαντικότερα έργα του Botticelli σε αυτή την περίοδο, ενδεικτικό της επιρροής του Σαβοναρόλα αλλά και της θρησκευτικής έξαρσης της εποχής, υπήρξε επίσης η Μυστική Γέννηση (1500), που αποτελεί μία εκδοχή του θέματος της προσκύνησης των ποιμένων και φιλοτεχνήθηκε μετά τον απαγχονισμό του Σαβοναρόλα.

Είναι ο μοναδικός πίνακας που φέρει την υπογραφή του Botticelli καθώς και την ημερομηνία ολοκλήρωσής του, χάρη στην αρχαία ελληνική επιγραφή που φιλοτέχνησε ο ίδιος, η οποία έγραφε:

Eγώ, ο Αλέξανδρος, ζωγράφισα το έργο αυτό, στο τέλος του έτους 1500, σε καιρούς ταραγμένους για την Ιταλία, στο μισό του χρόνου, κατά την εκπλήρωση της προφητείας του 11ου κεφαλαίου [της Αποκάλυψης] του Ιωάννη, στην εποχή της δεύτερης πληγής της Αποκάλυψης, όταν ο διάβολος αφήνεται ελεύθερος για τρεισήμισι χρόνια. Μετά θα αλυσοδεθεί σύμφωνα με το 12ο κεφάλαιο και θα τον δούμε να συντρίβεται, όπως σε αυτό τον πίνακα.

Στα τελευταία έργα του, ο Botticelli υιοθέτησε ένα απλούστερο ύφος, απέριττο και απαλλαγμένο από έντονα διακοσμητικά στοιχεία που θα αποσπούσαν την προσοχή του θεατή από το κεντρικό θέμα, πιθανά διότι δεν στόχευε στην τέρψη όσο στη διδακτική λειτουργία του πίνακα. Στο τέλος της ζωής του, διάφορες ασθένειες καθώς και μία αναπηρία εξαιτίας της παραμόρφωσης της πλάτης του, του στέρησαν την επαφή με τη ζωγραφική. Πέθανε στις 17 Μαΐου του 1510 και τάφηκε στο κοιμητήριο της εκκλησίας των Αγίων Πάντων.

1936

Πεθαίνει ο πολιτικός Παναγής Τσαλδάρης.

2007

Πεθαίνει ο Ευγένιος Ουέμπερ, Αμερικανός ιστορικός

2008

Έφυγε από τη ζωή η ηθοποιός Καίτη Πάνου.

Φωτογραφία από mixanitouxronou.gr

Η ηθοποιός γεννήθηκε το 1927 στον Πύργο Βουλγαρίας. Με την οικογένειά της εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα, όπου σε παιδική ηλικία εμφανίστηκε στο παιδικό θέατρο της Αντιγόνης Μεταξά. Μαθήτρια στο Γυμνάσιο, το 1943, πρωτοεμφανίστηκε στον Κινηματογράφο, δίπλα στον Αιμίλιο Βεάκη, τον Δημήτρη Χορν και τον Λάμπρο Κωνσταντάρα, στη δραματική ταινία του Δημήτρη Ιωαννόπουλου «Η φωνή της καρδιάς», που ήταν και η πρώτη παραγωγή του Φιλοποίμενα Φίνου.

Μετά το Γυμνάσιο σπούδασε στη Σχολή Ηθοποιών Κινηματογράφου, με διευθυντή τότε τον Γιώργο Θεοδοσιάδη.

Στον κινηματογράφο έπαιξε σε τριάντα ταινίες, όπου και αναδείχτηκε το ταλέντο μιας κομψής ψηλόλιγνης «ντάμας». Έγινε γνωστή από τη συνεργασία της με τον Λάμπρο Κωνσταντάρα, σε σειρά ταινιών.

Στο θέατρο πρωτοεμφανίστηκε το 1962, παίζοντας με το θίασο του Μίμη Φωτόπουλου το έργο «Εξι κλέφτες».

Τελευταία θεατρική εμφάνισή της ήταν το 1997-1998, στο έργο «Το κλουβί με τις τρελές», με το θίασο του Σωτήρη Μουστάκα.

Το 1971 έκανε το τηλεοπτικό της ντεμπούτο στη σειρά του Θύμιου Καρακατσάνη«Γραφείο Συνοικεσίων», που προβλήθηκε από το ΕΙΡΤ.

2012

Πεθαίνει στο Κι Ουέστ της Φλόριντα η Αμερικανίδα τραγουδίστρια Donna Summer (Ντόνα Σάμερ, γεννήθηκε στη Βοστώνη της Μασαχουσέτης 31-Δεκ-1948)

David Foster &Friends concert Mandalay Bay Events Center 15-Οκτ 2010 Las Vegas

Άρχισε να τραγουδά από μικρή σε εκκλησιαστικές χορωδίες επηρεασμένη από την Μαχάλια Τζάκσον. Αργότερα, σε εφηβική ηλικία συνέχισε να τραγουδάει σε διάφορα συγκροτήματα. Τη δεκαετία του 1960 ακολούθησε το στιλ της Τζάνις Τζόπλιν.

Παράτησε το σχολείο για να κάνει ψυχεδελική μουσική. Μετανάστευσε στην Γερμανία (εγκαταστάθηκε στο Μόναχο και έμαθε Γερμανικά), όπου εμφανίστηκε στο μιούζικαλ Hair..

Έγινε γνωστή στην δεκαετία του 1970 και 1980 με μεγάλες επιτυχίες.

2013

Πεθαίνει ο Αργεντινός δικτάτορας στρατηγός και πολιτικός Jorge Rafael Videla (Χόρχε Ραφαέλ Βιδέλα, γεννήθηκε το 1925)

Αρχηγός του Στρατού της Αργεντινής και de facto Πρόεδρος της χώρας, από το 1976 έως το 1981, επικεφαλής της στρατιωτικής επιτροπής η οποία ανέλαβε την εξουσία στην χώρα το 1976, μετά από πραξικόπημα με το οποίο ανετράπη η Ισαβέλλα Περόν, και ανέλαβε να εφαρμόσει το [proceso de reorganisacion nacional] «σχέδιο εθνικής αναδιοργάνωσης»

Πηγή: alt.gr, el.wikipedia.org