Ηλιογάβαλος

Ρωμαίος αυτοκράτορας της δυναστείας των Σεβήρων, περίφημος για την ομορφιά του και την εκκεντρική συμπεριφορά του. Κυβέρνησε, τρόπος του λέγειν, σε μια περίοδο απόλυτης παρακμής της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ηλιογάβαλος ή Ελαγάβαλος (204 - 222 μ.Χ.).Επωνυμία με την οποία είναι γνωστός ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος Αντωνίνος (218 - 222). Γεννήθηκε μάλλον στην ΄Εμεσα (Horns, Συρίας) από οικογένεια στενά συνδεμένη με τη λατρεία του ηλιακού θεού και προστάτη της πόλης Ηλιογάβαλου (Ελαγάβαλος, Βήλος).

Ο Βάριος Άβιτος Βασσιανός, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, παιδί ακόμα έγινε αρχιερέας του θεού του ηλίου Βάαλ, που λατρευόταν στην περιοχή του με την ονομασία Ελά Γκαμπάλ, εξού και το προσωνύμιό του Ηλιογάβαλος.

Μετά τη δολοφονία του αυτοκράτορα Καρακάλα (από τον σωματοφύλακά του το 217), την ανάληψη της εξουσίας ανέλαβε προσωρινά ο αρχηγός των πραιτωριανών Μακρίνος. Η μητέρα του Ηλιογάβαλου, Ιουλία Σωαιμιάς, και η γιαγιά του, Ιουλία Μαίσα, (συγγενής του ιδρυτή της δυναστείας των Σεβήρων, Σεπτίμιου Σεβήρου), τον παρουσίασαν ως νόθο γιο του Καρακάλα, κερδίζοντας την εύνοια του στρατού και της Συγκλήτου. Στην αποφασιστική μάχη της Αντιόχειας (8 Ιουνίου του 218), οι λεγεώνες του Ηλιογάβαλου επικράτησαν του στρατού του Μακρίνου (που δολοφονήθηκε)  και το νεαρό παιδί αναγορεύτηκε αυτοκράτορας της Ρώμης, σε ηλικία μόλις 14 ετών, με το όνομα Μάρκος Αυρήλιος Αντωνίνος Αύγουστος (μετά τον θάνατό του άρχισαν να τον αποκαλούν Ηλιογάβαλο).

Πρώτο μέλημα του Ηλιογάβαλου άμα τη αναλήψει της εξουσίας ήταν να επιβάλει δια της βίας τη λατρεία του Βάαλ σε όλη την αυτοκρατορία. Όρισε τον εαυτό του Αρχιερέα και απαγόρευσε να λατρεύονται οι πατροπαράδοτοι Θεοί. Ο Ηλιογάβαλος ανάγκαζε Συγκλητικούς να παρακολουθούν τις θρησκευτικές τελετές, στις οποίες χόρευε, τραγουδούσε και έπαιζε τύμπανα. Οι ενέργειες του αυτοκράτορα θεωρήθηκαν τεράστια προσβολή και σε συνδυασμό με την ακραία συμπεριφορά του, προκάλεσαν το μίσος του λαού. Δεν δίστασε να θανατώσει πολλούς έμπειρους στρατιωτικούς και ανώτερους αξιωματούχους, που αντιτάχθηκαν στην απόφασή του αυτή. Τον νέο κύκλο του αυτοκράτορα αποτελούσαν τώρα άνδρες που ξεχώριζαν για την ομορφιά τους και την ταπεινή και ξενική καταγωγή τους. 

Ακόμα και ανάμεσα στους σεξουαλικά διεστραμμένους ρωμαίους αυτοκράτορες, ο Ηλιογάβαλος κατάφερε να ξεχωρίσει. Η Ρώμη βούιζε για την ακόλαστη ζωή του νεαρού αυτοκράτορα, που δεν κρατούσε ούτε τα προσχήματα. Λεγόταν ότι συνήθιζε να φορά γυναικεία ρούχα, να μακιγιάρεται και να επιδίδεται σε γυναικείες εργασίες, ενώ διασκέδαζε αφάνταστα εμφανιζόμενος ως πόρνη στα καπηλειά της Ρώμης. Κάποιες φορές, κανόνιζε να τον πιάσει στα πράσα ο Ιεροκλής και ζητούσε από τον εραστή του να τον τιμωρήσει παραδειγματικά. Αποτρίχωνε το σώμα του, έβαφε τα μάτια και τα χείλη του, φορούσε γυναικείες περούκες και ντυνόταν με διάφανα πέπλα. Όταν δεν ήθελε να αναμιχθεί με τον απλό λαό, επισκεπτόταν ένα δωμάτιο στο παλάτι, που ήταν αφιερωμένο αποκλειστικά στην σεξουαλική ικανοποίηση του αυτοκράτορα. Είχε αναθέσει σε αξιωματικούς του να επισκέπτονται δημόσια λουτρά και να ξεχωρίσουν τους πιο γεροδεμένους και «προικισμένους» νέους άντρες, τους οποίους έφερναν στο παλάτι. Εκεί ο Ηλιογάβαλος θα χόρευε μπροστά τους και οι άντρες έπρεπε να πληρώσουν για να συνευρεθούν μαζί του. Αφού ολοκλήρωναν, ο αυτοκράτορας επιδείκνυε τα κέρδη του και περηφανευόταν ότι ήταν η πιο δημοφιλής ιερόδουλη στη Ρώμη. Απαιτούσε να τον αποκαλούν «Αυτοκράτειρα» και προσέφερε τεράστια χρηματικά ποσά σε όποιο γιατρό μπορούσε να τον μετατρέψει σε γυναίκα.

Νυμφεύτηκε πέντε φορές. Τόλμησε να παντρευτεί μία ιέρεια της Εστίας, που ήταν ορκισμένη παρθένα, γιατί πίστευε ότι θα αποκτούσαν θεϊκά παιδιά. Ο θεσμός παρθένων ιερειών στη Ρώμη ήταν απόλυτα σεβαστός. Η τιμωρία για όποια ιέρεια παρέβαινε τον όρκο της, ήταν να θαφτεί ζωντανή. Ασφαλώς δεν μπορούσαν να εκτελέσουν την σύζυγο του αυτοκράτορα, αλλά η πράξη του Ηλιογάβαλου εξόργισε ακόμα και τους υποστηρικτές του. Οι υπόλοιπες τέσσερις σύζυγοί του δεν προκάλεσαν αντιδράσεις. Βέβαια, μία από αυτές ήταν χήρα ενός αξιωματικού που εκτέλεσε ο Ηλιογάβαλος, γιατί ήθελε να παντρευτεί την όμορφη γυναίκα του. Αλλά αυτή η συμπεριφορά δεν ήταν τόσο πρωτόγνωρη για τους Ρωμαίους και δεν σχολιάστηκε ευρέως. Μόνιμος δεσμός του ήταν αυτός με τον ευσταλή αρματοδρόμο Ιεροκλή, τον οποίο αποκαλούσε «ο άντρας μου». Σε ορισμένες πηγές αναφέρεται ότι ο Ηλιογάβαλος παντρεύτηκε έναν αθλητή από τη Σμύρνη σε κρυφή τελετή. Δεν ενδιαφερόταν καθόλου για το αξίωμά του και τη διοίκηση του κράτους την είχε αφήσει στα χέρια της μητέρας, της γιαγιάς και της θείας του. 

Τα νέα ήθη που κόμιζε ο Ηλιογάβαλος προσέβαλαν τη ρωμαϊκή κοινωνία και σε συνδυασμό με τη διοικητική του ανικανότητα γρήγορα τον κατέστησαν μισητό στους ρωμαίους πολίτες. Η γιαγιά του, Ιουλία Μαίσα, το αντιλήφθηκε έγκαιρα και τοποθέτησε δίπλα του ως Καίσαρα τον 14χρονο εξάδελφό του Αλέξανδρο Σεβήρο. Ο Ηλιογάβαλος αρχικά φαινόταν ικανοποιημένος με την επιλογή, αλλά γρήγορα άλλαξε γνώμη όταν αντιλήφθηκε ότι οι σωματοφύλακες υποστήριζαν τον Αλέξανδρο. Προσπάθησε να τον δολοφονήσει, αλλά απέτυχε και τελικά πήρε πίσω τα αξιώματα που του είχε δώσει. Μάλιστα, διέδωσε τη φήμη ότι ο Αλέξανδρος ήταν βαριά άρρωστος και κόντευε να πεθάνει για να δει την αντίδραση των σωματοφυλάκων. Αυτοί εξεγέρθηκαν και ζήτησαν να παρελάσει μπροστά τους ο Ηλιογάβαλος με τον διάδοχο για να σιγουρευτούν ότι ήταν ζωντανός. Στις 11 Μαρτίου του 222 ο αυτοκράτορας υπάκουσε και οι σωματοφύλακες ζητωκραύγασαν όταν τους είδαν. Ο Ηλιογάβαλος παρατήρησε ότι ζητωκραύγαζαν για τον διάδοχό του και όχι για τον ίδιο. Έγινε έξαλλος και διέταξε να εκτελεστούν όσοι συμμετείχαν στους πανηγυρισμούς. Ήταν η αφορμή που περίμεναν οι σωματοφύλακες, οι οποίοι επιτέθηκαν στον αυτοκράτορα και τον σκότωσαν. Τον αποκεφάλισαν και πέταξαν το σώμα του στον Τίβερη ποταμό. Οι εξαγριωμένοι σωματοφύλακες εκτέλεσαν και τους κοντινούς του νεκρού αυτοκράτορα, ανάμεσα στους οποίος ήταν και ο πιστός εραστής του, Ιεροκλής.

Πηγή: sansimera.gr, greekencyclopedia.com, wikipedia, mixanitouxronou.gr