24/10/19

Σαν Σήμερα 24 Οκτωβρίου


1648: Υπογράφεται στο Μίνστερ η Συνθήκη της Βεστφαλίας, μεταξύ της Γαλλίας και της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, με την οποία τερματίζεται ο Τριακονταετής Πόλεμος. Με τη συνθήκη αναγνωρίζεται η ανεξαρτησία και η ουδετερότητα της Ελβετίας.

1857: Ιδρύεται το πρώτο ποδοσφαιρικό σωματείο στον κόσμο, η αγγλική Σέφιλντ.


1909: Η Ελλάδα, επί κυβερνήσεως Κυριακούλη Μαυρομιχάλη, αγοράζει το θωρηκτό Αβέρωφ, αντί 24 εκατομμυρίων δραχμών, από τα οποία τα 8 εκατομμύρια προέρχονται από κληροδότημα του Γεώργιου Αβέρωφ.

1919: Ο Κόκκινος Στρατός κυριεύει την πόλη του Βορόνεζ (Μεγάλη Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση)

1922: Άγγλοι και Τούρκοι συμπλέκονται στην Κωνσταντινούπολη. Οι Σύμμαχοι αποδεικνύονται ανίσχυροι να επιβληθούν. Παραβιάζεται εντελώς η συμφωνία των Μουδανιών. Οι Τούρκοι σφαγιάζουν Έλληνες αξιωματικούς αιχμαλώτους.

1925: Διεξάγονται δημοτικές και κοινωνικές εκλογές, οι πρώτες στο διάστημα σχεδόν μιας δεκαετίας. Το ΚΚΕ σημειώνει σημαντικές νίκες σε Θεσσαλονίκη και Ξάνθη, όπου ο Πάγκαλος ακυρώνει αυθαίρετα τις εκλογές και προκηρύσσει την επανάληψή τους.

1929: «Μαύρη Πέμπτη» στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Αρχή του οικονομικού «κραχ» στις ΗΠΑ, που θα συγκλονίσει τον κόσμο. Κατατρομαγμένοι επενδυτές δίνουν εντολές στους χρηματιστές τους να πωλήσουν σε οποιαδήποτε τιμή. Ο πανικός οδηγεί στην αναγκαστική εκποίηση 19.000.000 μετοχών. Μέσα σε λίγες ώρες χάνεται επενδυμένη υπεραξία 23 δισ. δολαρίων. Μέσα στη μέρα κλείνουν 50.000 επιχειρήσεις. Η κρίση αγκάλιασε όλους τους τομείς της οικονομίας: το χρηματοπιστωτικό σύστημα, τη βιομηχανία, την αγροτική οικονομία, το εμπόριο και βεβαίως τις διεθνείς οικονομικές σχέσεις.
Η βιομηχανική παραγωγή στον καπιταλιστικό κόσμο μειώθηκε συνολικά κατά 38% (Γερμανία: -47%, ΗΠΑ: -46%, Ιταλία: -33%, Γαλλία: -31%, Βρετανία: -16,5%), ενώ οι άνεργοι ξεπέρασαν τα 35 εκατομμύρια (ΗΠΑ: 16 εκ., Γερμανία: 5,5 εκ., Βρετανία: 3 εκ., Ιαπωνία: 2,8 εκ., Γαλλία: 2,3 εκ.).

1930: Μεσούσης της οικονομικής κρίσης εγκαθιδρύεται στην Βραζιλία δικτατορικό καθεστώς υπό τον Ζετούλιο Βάργκας.

1931: Ο θρυλικός γκάνγκστερ Αλ Καπόνε καταδικάζεται σε φυλάκιση 11 χρόνων για φοροδιαφυγή.

1945: Τίθεται σε ισχύ ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών. (Παγκόσμια Ημέρα του ΟΗΕ). Ο όρος «Ηνωμένα Έθνη» είναι αμερικανικής εμπνεύσεως και συγκεκριμένα του προέδρου Ρούζβελτ, ο οποίος αναφερόταν κατ' αρχάς στις συμμαχικές δυνάμεις κατά του Άξονα. Έπειτα από διαβουλεύσεις τριών ετών, στις 24 Οκτωβρίου του 1945, τα Ηνωμένα Έθνη μετεξελίχθηκαν σε μια «παγκόσμια ένωση κρατών ταγμένη στην προώθηση της συνεργασίας στο διεθνές δίκαιο, την ασφάλεια και την ειρήνη, την οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική ισότητα.

1949: Ομιλία του Αντρέι Βισίνσκι, επικεφαλής της σοβιετικής αντιπροσωπείας στον ΟΗΕ, στη συνεδρίαση της Πρώτης (Πολιτικής) Επιτροπής για το σταμάτημα των εκτελέσεων στην Ελλάδα και την απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων.
Οι παρεμβάσεις του συνεχίστηκαν στις 25 Οκτώβρη με 1 Νοέμβρη. Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ πήρε τελικά σχετική απόφαση, γεγονός που συνέβαλε σημαντικά στο σταμάτημα των μαζικών εκτελέσεων στην Ελλάδα.

1960: Πανηγυρικά εορτάζεται η εγγραφή του χιλιοστού πλοίου στα ελληνικά νηολόγια.

1961: Η Μεγάλη Βρετανία εγγυάται την αυτονομία της Μάλτας, στο πλαίσιο της Βρετανικής Κοινοπολιτείας.

1961: Επικυρώνεται στη Βόννη η ελληνογερμανική συμφωνία για τις γερμανικές αποζημιώσεις των θυμάτων των Ναζί στην Ελλάδα. Το ποσό θα ανέλθει σε 28,7 εκατομμύρια δολάρια.

1963: Η Σουηδική Ακαδημία τιμά τον Γιώργο Σεφέρη με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, «για το υπέροχο λυρικό ύφος του, που είναι εμπνευσμένο από ένα βαθύ αίσθημα για το ελληνικό πολιτιστικό ιδεώδες».

1969: Ο Αμερικανός ηθοποιός Ρίτσαρντ Μπάρτον προσφέρει ένα διαμαντένιο 69 καρατίων αξίας 1,5 εκατομμυρίων δολαρίων στην Ελίζαμπεθ Τέιλορ.

1970: Ο Χρήστος Παπανικολάου καταρρίπτει το παγκόσμιο ρεκόρ του άλματος επί κοντώ με 5.49 μ. στο στάδιο Καραϊσκάκη. Το ρεκόρ θα αντέξει για 22 χρόνια ως πανελλήνιο και θα το καταρρίψει το 1992 ο Χρήστος Παλάκης με 5.52 μ. Για πρώτη φορά ένας Έλληνας αθλητής γίνεται κάτοχος παγκόσμιου ρεκόρ.

1982: Ο Δημήτρης Μπέης εκλέγεται δήμαρχος Αθηναίων, με την υποστήριξη του ΠΑΣΟΚ και του ΚΚΕ.

1987: Στην Ελλάδα, συγκροτείται επιτροπή της Βουλής για τις υποκλοπές. Ζητείται η παραίτηση Τόμπρα.

1963: Η Σουηδική Ακαδημία τιμά τον Γιώργο Σεφέρη με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, «για το υπέροχο λυρικό ύφος του, που είναι εμπνευσμένο από ένα βαθύ αίσθημα για το ελληνικό πολιτιστικό ιδεώδες». Είναι ο πρώτος Έλληνας που τιμήθηκε με το παγκοσμίως ανώτερο βραβείο πνευματικής προσφοράς. Έως σήμερα ακολούθησε μόνο ο Οδυσσέας Ελύτης, το 1979.

1970: Ο Έλληνας αθλητής Χρήστος Παπανικολάου με επίδοση 5,49 μ στο άλμα επί κοντώ κερδίζει το παγκόσμιο ρεκόρ.

1973: Τελειώνει ο Πόλεμος του Γιομ Κιπούρ.

Γεννήσεις

51 - Δομιτιανός, Ρωμαίος Αυτοκράτορας (θ. 96)

1402 - Ντέιβιντ Στιούαρτ, Δούκας του Rothesay, διάδοχος του θρόνου της Σκωτίας (θ. 1378)

1632 - Άντον φον Λέβενχουκ, Ολλανδός μικροβιολόγος (θ. 1723)

1675 - Ρίτσαρντ Τεμπλ, 1ος Υποκόμης Cobham, Άγγλος στρατιωτικός και πολιτικός (θ. 1749)

1788 - Σάρα Χέιλ, Αμερικανίδα ποιήτρια (θ. 1879)

1804 - Γιουίλεμ Έντουαρντ Βέμπερ, Γερμανός φυσικός (θ. 1891)

1811 - Φέρντιναντ Χίλλερ, Γερμανός συνθέτης (θ. 1885)

1855 - Τζέιμς Σέρμαν, Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ (θ. 1912)

1868 - Αλεξάνδρα Ντέιβιντ-Νέλ, Γαλλίδα εξερευνήτρια και συγγραφέας (θ. 1969)

1891 - Ραφαέλ Μολίνα-Τρουγίλλο, Πρόεδρος της Δομινικανής Δημοκρατίας

1901 - Τζίλντα Γκρέι, Πολωνο-Αμερικανίδα ηθοποιός και χορεύτρια (θ. 1959)

1904 - Μος Χαρτ, Αμερικάνος δραματουργός (θ. 1961)

1909 - Μπιλ Καρρ, Αμερικάνος αθλητής (θ. 1966)

1915 - Τίτο Γκόμπι, Ιταλός βαρύτονος (θ. 1984)

1915 - Μπομπ Κέιν, αμερικανός σκιτσογράφος, δημιουργός του Μπάτμαν. (Θαν. 3/11/1998)

1925 - Λουτσιάνο Μπέριο, Ιταλός συνθέτης (θ. 2003)

1927 - Ζαν-Κλοντ Πασκάλ, Γάλλος τραγουδιστής (θ.1992)

1929 - Τζωρτζ Κραμπ, Αμερικάνος συνθέτης

1929 - Ιόρνταν Ράντιτσοφ, Βούλγαρος συγγραφέας

1930 - The Big Bopper, Αμερικάνος τραγουδιστής (θ. 1959)

1930 - Σουλτάνος Αχμάντ Σαχ, Βασιλιάς της Μαλαισίας

1931 - Σοφία Γκουμπαϊντούλινα, Ρωσίδα συνθέτρια

1932 - Πιέρ-Ζιλ ντε Ζενέ, Γάλλος φυσικός, βραβείο Νόμπελ

1932 - Ρόμπερτ Μουντέλ, Καναδός οικονομολόγος, βραβείο Νόμπελ

1936 - Μπιλ Ουάιμαν, Άγγλος μουσικός (The Rolling Stones)

1945 - Άντονι Κρίστιαν, Άγγλος καλλιτέχνης

1946 - Γεννιέται η τραγουδίστρια του Νέου Κύματος Καίτη Χωματά. (Θαν. 24/10/2010)

1966 - Ρόμαν Αμπράμοβιτς, Ρώσος μεγιστάνας πετρελαίου

1985 - Γουέιν Ρούνεϊ, Άγγλος ποδοσφαιριστής

Θάνατοι

996 - Ούγος Καπέτος, βασιλιάς της Γαλλίας

1375 - Βαλντεμάρ Δ', βασιλιάς της Δανίας

1517 - Μάρκος Μουσούρος, Έλληνας εκδότης

1537 - Τζέην Σέημουρ, βασίλισσα της Αγγλίας

1601 - Τύχο Μπράχε, Δανός αστρονόμος

1607 - Γιαν Λίβενς, Ολλανδός ζωγράφος

1655 - Πιερ Γκασσεντί, Γάλλος φιλόσοφος, μαθηματικός και επιστήμονας

1725 - Αλεσσάντρο Σκαρλάττι, Ιταλός συνθέτης

1842 - Μπερνάρδο Ο' Χίγκινς, Χιλιανός ηγέτης

1862 - Θεόδωρος Γρίβας, Έλληνας αγωνιστής

1866 - Φερδινάνδος Έσσλιν, Έλληνας αγωνιστής

1891 - Ελένη Αρχιγένους, Ελληνίδα λόγια

1922 - Ανδρέας Καρκαβίτσας, Έλληνας συγγραφέας (Κατ' άλλους πέθανε στις 22 Οκτωβρίου)

1944 - Λουί Ρενό, γάλλος μηχανικός και βιομήχανος, από τους πρωτοπόρους της αυτοκίνησης και από τους ιδρυτές της αυτοκινητοβιομηχανίας Renault. (Γεν. 12/2/1877)

1945 - Βίντκουν Κουίσλιγκ, Νορβηγός στρατιωτικός και πολιτικός

1948 - Φραντς Λέχαρ, Αυστριακός συνθέτης

1957 - Κριστιάν Ντιόρ, Γάλλος σχεδιαστής μόδας (Γεν. 21/1/1905)

1974 - Δαβίδ Οϊστραχ. Σοβιετικός βιολιστής, τιμημένος με τον τίτλο του καλλιτέχνη του λαού της ΕΣΣΔ

1976 - Γεώργιος Οστρογκόρσκι, Ρώσος βυζαντινολόγος

1979 - Κρίτων Αθανασούλης, Έλληνας ποιητής

1981 - Ευριπίδης Πισιώτης, Έλληνας πολιτικός

1991 - Τζιν Ροντένμπερρι, Αμερικανός τηλεοπτικός παραγωγός

1994 - Ραούλ Τζούλια, Πορτορικανός ηθοποιός

1995 - Δημήτρης Μαρούδας, Έλληνας δημοσιογράφος και πολιτικός

2001 - Γιαρόμιλ Γιρίς, Τσεχοσλοβάκος σκηνοθέτης

2004 - Κωνσταντίνος Τούντας, Έλληνας ιατρός


2005 - Ρόζα Παρκς, Αμερικανίδα ακτιβίστρια, η Αφροαμερικανή μοδίστρα που αρνήθηκε να δώσει τη θέση της στο λεωφορείο σ' ένα λευκό άνδρα τη δεκαετία του '50, γινόμενη σύμβολο του αγώνα για την κατάργηση των νόμων περί φυλετικού διαχωρισμού στις ΗΠΑ. (Γεν. 4/2/1913)

2006 - Μπρούνο Λάουζι, Ιταλός τραγουδοποιός

2008 - Χέλμουτ Τσιλκ, Αυστριακός πολιτικός

2010 - Καίτη Χωματά, Ελληνίδα τραγουδίστρια (Γεν. 24/10/1946)

2017 - Ρόμπερτ Γκιγιόμ, Αμερικανός ηθοποιός