Σαν Σήμερα 1 Οκτωβρίου


331 π.Χ.: Ο Μέγας Αλέξανδρος νικά στα Γαυγάμηλα τον βασιλέα των Περσών, Δαρείο Γ'. Με τη νίκη αυτή, ο μέγας στρατηλάτης ολοκληρώνει την κατάκτηση της περσικής αυτοκρατορίας. Ο Βουκεφάλας, το αγαπημένο άλογο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, σκοτώνεται σ' αυτή τη μάχη.

1795: Η Γαλλία κατακτά το Βέλγιο.

1800: Η Ισπανία παραχωρεί τη Λουιζιάνα στη Γαλλία.

1861: Κυκλοφορούν τα πρώτα ελληνικά γραμματόσημα, τα οποία τυπώθηκαν στη Γαλλία, με παράσταση της κεφαλής του Ερμή.

1847: Ο γερμανός εφευρέτης και βιομήχανος, Βέρνερ φον Ζίμενς, ιδρύει την εταιρεία Ζίμενς.

1867: Ο Καρλ Μαρξ εκδίδει το «Κεφάλαιο», που αποτελεί την κορωνίδα του έργου του.

1869: Η Αυστρία εκδίδει τις πρώτες καρτ ποστάλ στον κόσμο.

1873: Κυκλοφορεί η πρώτη καθημερινή εφημερίδα στην Ελλάδα με τίτλο «Η Εφημερίς» και εκδότη το Δημήτρη Κορομηλά.

1888: Εκδίδεται το πρώτο τεύχος του περιοδικού «National Geographic».

1891: Το φημισμένο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ ανοίγει τις πύλες του στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ.

1895: Η Μαδαγασκάρη γίνεται προτεκτοράτο της Γαλλίας

1910: Βόμβα στο Λος Άντζελες καταστρέφει τα γραφεία της εφημερίδας Los Angeles Times, σκοτώνοντας 20 άτομα.

1922: Ο Ελευθέριος Βενιζέλος δηλώνει ότι αποχωρεί οριστικά από την πολιτική. Θα επιστρέψει θριαμβευτικά το 1928.

1924: Παραιτείται η κυβέρνηση Θ. Σοφούλη. Στη θέση της σχηματίζεται νέα κυβέρνηση υπό τον Α. Μιχαλακόπουλο, η οποία θα ανατραπεί με πραξικόπημα λίγους μήνες αργότερα (δικτατορία Πάγκαλου).

1931: Το ισπανικό Κοινοβούλιο χορηγεί δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες.

1935: Στρατιωτικό απόσπασμα πυροβολεί συλλαλητήριο 3.000 αμπελουργών της Λευκάδας, σκοτώνοντας τον κομμουνιστή Δ. Καρφάκη και ένα μαθητή.

1936: Στην Ισπανία, οι αντάρτες ονομάζουν τον Φρανθίσκο Φράνκο «Αρχηγό της Κυβέρνησης του Ισπανικού Κράτους». Ο δικτάτορας του καθεστώτος του Μπούργκος αναλαμβάνει όλες τις εξουσίες του νέου κράτους.

1943: Β' Παγκόσμιος Πόλεμος: Στην Ιταλία, η Νάπολη και το Αβελίνο πέφτουν στα χέρια των Συμμάχων.

1945: Κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο της ημερήσιας αθλητικής εφημερίδας «Αθλητική Ηχώ».

1945: Συνέρχεται στην Αθήνα το 7ο Συνέδριο του ΚΚΕ (1-6/10/1945). Ήταν το πρώτο συνέδριο του ΚΚΕ μετά το Β` Παγκόσμιο Πόλεμο και συνήλθε σε συνθήκες τυπικής νομιμότητας. Συνθήκες που δε θα ξαναζούσε το κόμμα παρά μετά από 29 χρόνια, το 1974 (το επόμενο τυπικά νόμιμο συνέδριό του ήταν το 10ο, που πραγματοποιήθηκε το 1978).
Το 7ο ήταν ταυτόχρονα ένα Συνέδριο που η σύγκλησή του απείχε από το 6ο δέκα ολόκληρα χρόνια (Δεκέμβρης 1935). Στο διάστημα αυτών των δέκα χρόνων, είχαν μεσολαβήσει πολλά: Η δικτατορία της 4ης Αυγούστου, ο ελληνοϊταλικός πόλεμος, η Κατοχή, η ΕΑΜική Εθνική Αντίσταση και η απελευθέρωση της χώρας, ο Δεκέμβρης του 1944, η Συμφωνία της Βάρκιζας και η διάλυση του ΕΛΑΣ, το καθεστώς της λευκής τρομοκρατίας που τις μέρες του συνεδρίου συνεχιζόταν. Σ' αυτά τα δέκα χρόνια, το ΚΚΕ είχε καταφέρει από ένα μικρό κόμμα να γίνει η κυριότερη και η μεγαλύτερη πολιτική δύναμη της Ελλάδας.
Ωστόσο, παρά και τα πρόσφατα γεγονότα (ένοπλη σύγκρουση του Δεκέμβρη με τις συνασπισμένες δυνάμεις της ντόπιας αστικής τάξης, ταγματασφαλιτών, κλπ. και του βρετανικού ιμπεριαλισμού) το Κόμμα δεν μπόρεσε να βγάλει τα απαραίτητα συμπεράσματα, διαμορφώνοντας επαναστατική στρατηγική και ρίχνοντας όλες του τις δυνάμεις για την κατάκτηση της εργατικής εξουσίας.

1946: Εκδίδεται η απόφαση στη δίκη της Νυρεμβέργης. 12 από τους 22 εξέχοντες Ναζί καταδικάζονται σε θάνατο ως εγκληματίες πολέμου. Σε γενικές γραμμές ο πέλεκυς θα πέσει πολύ ελαφρά στους Ναζί εγκληματίες πολέμου. Πολλοί θα απελευθερωθούν έπειτα από λίγα χρόνια, ενώ δεν ήταν λίγοι εκείνοι που θα «αξιοποιούνταν» στη συνέχεια από το διεθνή ιμπεριαλισμό στη «εκστρατεία» του κατά του κομμουνισμού. Ακόμα ελαφρύτερα θα πέσει ο πέλεκυς για τους βιομήχανους και τους τραπεζίτες που κατηγορούνταν για την άνοδο του ναζισμού και για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

1947: Ολοκληρώνεται στο Γράμμο η πρώτη σειρά της Σχολής Αξιωματικών του Γενικού Αρχηγείου του ΔΣΕ. Με την ευκαιρία αυτή η Σχολή τίμησε τους εξής τέσσερις νεκρούς που έπεσαν στα πεδία των μαχών τον καιρό της φοίτησής τους: Γεωργίου Κώστα, Παπαδόπουλο Οδυσσέα, Γκίμπη Ηλία και Παυλίδη Τάσιο (ανθυπολοχαγοί τιμημένοι νεκροί).

1949: Ο Μάο τσε Τουνγκ ανακηρύσσει στο Πεκίνο τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, έπειτα από αγώνες 2 ετών κατά των εθνικιστών του Τσανγκ Κάι Σεκ, ο οποίος καταφεύγει στην Ταϊβάν. Η μέρα θα αποτελέσει εθνική εορτή της Κίνας.

1957: Πρώτη εμφάνιση της φράσης «In God We Trust» σε χαρτονόμισμα των ΗΠΑ.

1958: Ξεκινά τη λειτουργία της η διαστημική υπηρεσία των ΗΠΑ, η NASA.

1960: Η Κύπρος κηρύσσει και επισήμως την ανεξαρτησία της από τη Μεγάλη Βρετανία. Στην Κύπρο, ορίζεται η 1η Οκτωβρίου ως η επίσημη ημέρα της Ανεξαρτησίας της νήσου. Η επέτειος της ανεξαρτησίας, η 16η Αυγούστου, παραμένει απλώς ως ημερολογιακή ιστορική μνήμη.

1961: Συγχωνεύονται το Ανατολικό με το Δυτικό Καμερούν και σχηματίζεται η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία του Καμερούν.

1963: Η Νιγηρία ανακηρύσσεται δημοκρατία. Πρώτος Πρόεδρος αναλαμβάνει ο Ναμντί Αζικίβε.

1968: Από σύγκρουση αμαξοστοιχιών στο Δερβένι της Κορινθίας σκοτώνονται 34 άτομα και τραυματίζονται 102, στη χειρότερη σιδηροδρομική τραγωδία στην νεότερη Ελλάδα.

1968: Με ανακοίνωσή του το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ χαιρετίζει όλους όσοι «ορθώθηκαν με τόλμη και θάρρος σε συνθήκες φασιστικής τρομοκρατίας, ωμής βίας και νοθείας, με το στρατιωτικό νόμο σε πλήρη ισχύ ενάντια στο καθεστώς του φασιστικού ζόφου, καταδίκασαν το φασιστικό Σύνταγμα, διερμηνεύοντας έτσι τα πραγματικά αισθήματα του ελληνικού λαού».

1969: Το αεροσκάφος «Κονκόρντ» καταρρίπτει για πρώτη φορά το φράγμα του ήχου.

1973: Κατά τη διάρκεια συναυλίας στο γήπεδο του Παναθηναϊκού μοιράστηκαν προκηρύξεις ενάντια στο στρατιωτικό καθεστώς της Χούντας και των ΗΠΑ. Μετά το τέλος της συναυλίας συγκροτήθηκε διαδήλωση στη Λ. Αλεξάνδρας που κράτησε περίπου μια ώρα.

1973: Δημοσιεύεται διαμαρτυρία της ΚΕ του ΚΚΕ για το όργιο της τρομοκρατίας που εξαπέλυσε η Χούντα της Χιλής και για τη σύλληψη του Λουίς Κορβαλάν, ΓΓ του ΚΚ Χιλής.

1979: Έπειτα από 70 χρόνια Αμερικανικού ελέγχου, η διώρυγα παραδίδεται επίσημα στον Παναμά (αν και η σχετική Συνθήκη όριζε πως η παράδοση του ελέγχου θα γινόταν «σταδιακά» σε ένα διάστημα 20 ακόμα χρόνων).

1980: Γίνεται το περίφημο Ναυάγιο της Ζακύνθου. Πλοίο προερχόμενο από Ιταλία που ήταν φορτωμένο με λαθραία τσιγάρα ναυάγησε, ενώ σήμερα ο τόπος όπου βρίσκεται το πλοίο αποτελεί τουριστικό αξιοθέατο.

1982: Στη Γερμανία, εκλέγεται καγκελάριος ο Χριστιανοδημοκράτης, Χέλμουτ Κολ, διαδεχόμενος τον Χέλμουτ Σμιτ.

1988: Το Ανώτατο Σοβιέτ στη Μόσχα εκλέγει το Γενικό Γραμματέα του ΚΚΣΕ, Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, διάδοχο του Αντρέι Γκρομίκο, στη θέση του αρχηγού του κράτους.

1992: Το αμερικανικό πολεμικό πλοίο «Σαρατόγκα» βάλλει κατά λάθος εναντίον του τουρκικού αντιτορπιλικού «Μουαβενέτ», το οποίο συμμετείχε σε άσκηση στο Αιγαίο. Πέντε μέλη του πληρώματος σκοτώνονται και 17 τραυματίζονται.

1996: Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ δίνει επίσημα τέλος στις εμπορικές κυρώσεις κατά των Γιουγκοσλαβικών Δημοκρατιών της Σερβίας και του Μαυροβουνίου, που είχαν επιβληθεί το 1992, όταν ξεκίνησε ο εμφύλιος.

2000: Πραγματοποιείται η τελετή λήξης της 27ης Ολυμπιάδας του Σίδνεϊ.

2003: Οι ΗΠΑ επανεντάσσονται στην UNESCO. Είχαν αποχωρήσει το 1984.

2006: Με ομόφωνη απόφαση του σερβικού κοινοβουλίου υιοθετείται το νέο Σύνταγμα της χώρας, στο οποίο αναφέρεται ότι το Κόσοβο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Σερβίας.

2006: Τίθεται σε ισχύ η μονομερής κατάπαυση του πυρός στη Νοτιανατολική Τουρκία, από τους Κούρδους αντάρτες του ΡΚΚ.

2006: Περίπου 40 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και 500 σπίτια πλημμύρισαν μετά την κατάρρευση φράγματος κοντά στην πόλη Γκουσάου της βόρειας Νιγηρίας.

2006: Γεννιέται το πρώτο κλωνοποιημένο αρνί στο Ιράν που κατάφερε να επιζήσει.

2007: Στην Αγγλία, τη Σκωτία και την Ουαλία διά νόμου αυξάνεται από τα 16 στα 18 χρόνια το όριο ηλικίας για αγορά τσιγάρων.

Γεννήσεις

1846- Άγιος Νεκτάριος, κατά κόσμον Αναστάσιος Κεφαλάς, ιερωμένος της Ορθόδοξης Εκκλησίας, που ανακηρύχθηκε Άγιος. (Θαν. 9/11/1920)

1881- Γουίλιαμ Μπόινγκ, ιδρυτής της ομώνυμης εταιρείας κατασκευής αεροσκαφών

1916 - Γεννήθηκε η ηθοποιός Μαρία Φωκά

1920- Γουόλτερ Ματάου, Αμερικανός ηθοποιός

1924- Τζίμι Κάρτερ, 39ος Νομπελίστας Πρόεδρος των ΗΠΑ

1935- Τζούλι Άντριους, βραβευμένη με Όσκαρ αγγλίδα ηθοποιός

1943- Ζαν Ζακ Ανό, γάλλος σκηνοθέτης του κινηματογράφου

1945- Χάρις Σιλάιτζιτς, Βόσνιος πολιτικός

1947- Μαρίσκα Βέρες, Ολλανδή τραγουδίστρια (Shocking Blue)

1949- Νεμπόισα Ραντμάνοβιτς, Βόσνιος πολιτικός

1950- Ελπίδα, Ελληνίδα τραγουδίστρια

1956- Άντρους Άνσιπ, Εσθονός πολιτικός

1956- Τερέζα Μέι, αγγλίδα πολιτικός, πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας.

1956- Μπάμπης Χολίδης, Έλληνας παλαιστής

1957- Στέλιος Μάινας, Έλληνας ηθοποιός

1959- Γιουσού Ν’ Ντουρ, Σενεγαλέζος τραγουδιστής, ηθοποιός και πολιτικός

1966- Τζορτζ Γουεά, Λιβεριανός ποδοσφαιριστής και πολιτικός

1969- Μάρκους Στίβεν, πρόεδρος του Ναουρού

1969- Ζακ Γκαλιφιανάκις, αμερικανός κωμικός, ελληνικής καταγωγής. Ζαχαρίας Γαλιφιανάκης το ελληνικό του όνομα.

1974- Χρήστος Σπανός, Έλληνας ηθοποιός

1976- Θοδωρής Χατζηθεοδώρου, Έλληνας υδατοσφαιριστής

1979- Τζο Χένιγκ, Αμερικανός παλαιστής

1983- Μοχάμεντ Αμπντελγουαχάμπ, Αιγύπτιος ποδοσφαιριστής

1985- Ρεβάζ Ζιντιρίδης, Έλληνας αθλητής του τζούντο

1986- Ρικάρντο Βαζ Τε, Πορτογάλος ποδοσφαιριστής

Θάνατοι

959 - Έντουι, βασιλιάς της Αγγλίας

1404 - Πάπας Βονιφάτιος Θ'

1499 - Μαρσίλιο Φιτσίνο, Ιταλός φιλόσοφος

1532 - Γιαν Γκόσσαερτ, Φλαμανδός ζωγράφος

1574 - Μάαρτεν φαν Χέιμσκερκ, Ολλανδός ζωγράφος

1578 - Δον Χουάν, Αυστριακός στρατιωτικός

1580 - Ιωάννης Β', δούκας του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν-Χάντερσλεβ

1585 - Άννα της Σαξονίας, Εκλέκτορας της Σαξονίας, ιατρός, φαρμακοποιός, αλχημίστρια

1684 - Πιερ Κορνέιγ, Γάλλος συγγραφέας

1708 - Τζον Μπλόου, Άγγλος συνθέτης και οργανίστας

1826 - Γιάννης Γκούρας, Έλληνας οπλαρχηγός

1911 - Βίλχελμ Ντίλταϋ, Γερμανός φιλόσοφος

1929 - Αντουάν Μπουρντέλ, Γάλλος γλύπτης και ζωγράφος

1968- Μαρσέλ Ντυσάν, γάλλος ζωγράφος

1973 - Μοχαμάντ Χασίμ Μαϊβαντβάλ, Αφγανός πολιτικός

1974- Σπυρίδων Μαρινάτος, αρχαιολόγος με σημαντικότατο ανασκαπτικό έργο στη Θήρα της Σαντορίνης όπου και σκοτώθηκε. Το 1929, διατύπωσε θεωρία σύμφωνα με την οποία το τέλος του Μινωϊκού πολιτισμού στο Αιγαίο προήλθε από την έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας (1600 π.Χ.). (Γεν. 4/11/1901)

1992 - Ιωάννης Δεσποτόπουλος, Έλληνας αρχιτέκτονας

1992 - Πέτρα Κέλι, Γερμανίδα πολιτικός

1994 - Αντώνης Μπριλλάκης, Έλληνας πολιτικός

2003 - Κώστας Γραμματόπουλος, Έλληνας ζωγράφος και χαράκτης

2004- Ελένη Χατζηαργύρη, ηθοποιός

2004- Ρίτσαρντ Άβεντον, αμερικανός φωτογράφος, που έγινε γνωστός κυρίως για τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες - πορτρέτα διάσημων σταρ του Χόλιγουντ, καθώς και για φωτογραφίσεις κορυφαίων μοντέλων. (Γεν. 15/5/1923)

2006- Αντρέ Βιζέρ, Καναδός αθλητής

2006- Νίκος Καζής, Έλληνας ηθοποιός

2007- Αλ Έρτερ, Αμερικανός δισκοβόλος

2010- Ωντουέν Ντολφύς, Γάλλος αστρονόμος

2010 - Φίλιπς Τάλμποτ, Αμερικανός διπλωμάτης

2012- Έρικ Χομπσμπάουμ, βρετανός μαρξιστής διανοούμενος, από τους κορυφαίους ιστορικούς του 20ου αιώνα. (Γεν. 9/6/1917)

2013- Τομ Κλάνσυ, Αμερικανός συγγραφέας

2018 - Αντώνης Κοντογεωργίου, Έλληνας διευθυντής χορωδίας

Φάρος του Πνεύματος