Σύγχρονη δημοσιογραφία

dedes1

Αν κάποιος παρακολούθησε την ταινία «Spotlight» και πιστεύει πως η δημοσιογραφία λειτουργεί κατά αυτό τον τρόπο, τότε  πρέπει να ανοίξει τον υπολογιστή του, να κάνει μια «βόλτα» στο διαδίκτυο και να καταλάβει ποια είναι η πραγματική δημοσιογραφία στις μέρες μας. Για να γλιτώσω κάποιον από τον κόπο (γιατί περί κόπου πρόκειται όταν μιλάμε για ελληνικές ιστοσελίδες) θα του πω πως σίγουρα θα δει ένα γυμνό γυναικείο σώμα, ένα τίτλο με κεφαλαία γράμματα που θέλει να σου τραβήξει την προσοχή (το κλικ για να είμαι ακριβής) και φυσικά περιεχόμενο που δεν έχει ουδεμία σχέση με τον τίτλο (γνωστή τακτική).
Έχω παρατηρήσει, επίσης, εδώ και αρκετό καιρό πως τα μεγάλα sites ανεβάζουν διάφορα θέματα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με σκοπό να προκαλέσουν… ένα μικρό πόλεμο. Η διαφορά είναι πως δεν υπάρχουν νεκροί, αλλά πονεμένα μάτια από ανορθόγραφα σχόλια γεμάτα μίσος για κάποιον που έχει αντίθετη άποψη. Η είδηση είναι σωστή όταν υπάρχουν like και επισκεψιμότητα, όχι όταν είναι ακριβής, καλογραμμένη και έγκυρη. Με αυτό το σκεπτικό, λοιπόν, μπορούμε όλοι εμείς να ανοίξουμε μια διαφημιστική εταιρία που θα την αποκαλούμε -για τα αφτιά του κόσμου- site.
Δημοσιογραφία/προπαγάνδα
Στα περισσότερα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (Τηλεόραση, Τύπος, Ραδιόφωνο, Διαδίκτυο), υπάρχει μια «γραμμή». Αν ο απλός δημοσιογράφος, αυτός που καθώς πήγαινε την πρώτη μέρα στη δουλειά του έκανε σκέψεις περί μαχητικής, ατόφιας και καθαρής δημοσιογραφίας την περάσει, τότε του δείχνουν την πόρτα της εξόδου. Με λίγα λόγια ή ακολουθείς τη «γραμμή» ή απολύεσαι, ή δέχεσαι τη χειραγώγηση ή κάθεσαι σπίτι σου. Ο δημοσιογράφος είναι το κύριο συστατικό για μια… πεντανόστιμη προπαγάνδα που ο άβουλος και με μη αναπτυγμένη κριτική σκέψη άνθρωπος θα την καταβροχθίσει. Δεν θα ρωτήσει γιατί, που και πως, απλά θα την καταβροχθίσει.
Ξεκάθαρα
Τα ΜΜΕ είναι επιχειρήσεις. Τις επιχειρήσεις αυτές τις διευθύνουν άτομα που τις περισσότερες φορές έχουν στην κατοχή τους ακόμα μεγαλύτερες επιχειρήσεις που ελέγχουν την οικονομία και φυσικά το ίδιο το κράτος. Έτσι, λοιπόν, είναι φυσικό επακόλουθο αυτά τα Μέσα να μην πλήττουν τα συμφέροντα του ιδιοκτήτη τους ή τον κύκλο του. Τα συμφέροντα αυτά, είναι είναι κατά κύριο λόγο οικονομικά. Πως όμως τα προστατεύουν και τα γιγαντώνουν; Φυσικά με την προπαγάνδα. Ο άνθρωπος έχει την ανάγκη να ενημερωθεί για το τι συμβαίνει γύρω του. Πόσοι από μας δεν ανοίγουν τον υπολογιστή μας καθώς πίνουμε τον πρωινό μας καφέ ή δεν αγοράζουμε μια εφημερίδα για να διαβάσουμε τις εξελίξεις στο πολιτικό και όχι μόνο στερέωμα; Κύριος στόχος της προπαγάνδας είναι να επηρεάσει την συμπεριφορά και τις πεποιθήσεις του ατόμου (ή μια ομάδα ατόμων) ώστε να λειτουργήσει υπέρ των συμφερόντων της. Τα είδη προπαγάνδας είναι: Πολιτική, Θρησκευτική, Κοινωνικής Παιδείας (σχολείο, οικογένεια, κοινωνικό περιβάλλον) και Εμπορική (διαφημίση).
Συμπέρασμα
Η δημοσιογραφία κινείται στο όριο μεταξύ προπαγάνδας και ενημέρωσης.Οι μεγάλοι όμιλοι, ποντάροντας στην οικονομικά δύσκολη θέση του σύγχρονου δημοσιογράφου, τον χρησιμοποιεί με πολλούς τρόπους. Μπορεί και τον κάνει πιόνι πολιτικής και κάθε είδους «ενημέρωσης», μέχρι και άνθρωπο που σκίζει τα πτυχία του (αν υπάρχουν) για γίνει στην ουσία διαφημιστής ή άτομο που κάνει δημόσιες σχέσεις.
Υ.Γ. Οι σωστές επιλογές κάνουν τους σωστούς ανθρώπους. Υπάρχουν δημοσιογράφοι που επέλεξαν εθελούσια να γίνουν μέρος του συστήματος, υπάρχουν και αυτοί που ακόμα παλεύουν απλήρωτοι για κάτι καλύτερο.
Υ.Γ.2  Ουμπέρτο Έκο: «Τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις». Υπάρχουν ειδήσεις και μάλιστα υπάρχουν δημοσιογράφοι που δεν κάνουν διακοπές αλλά υπερωρίες για χρήματα που δεν είναι σίγουρο πως θα πάρουν.
Υ.Γ.3 Οι δημοσιογράφοι πρέπει να είναι περήφανοι για το επάγγελμα που επέλεξαν να ακολουθήσουν. Όσοι δεν είναι δημοσιογράφοι, άλλωστε, έχει φανεί ή θα φανεί στο πέρασμα του χρόνου.
* Ο Κων/νος Δέδες είναι δημοσιογράφος

Σχόλια